Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44

शुक उवाच । यथाद्याहं त्वया जातो मया त्वं चान्यजन्मनि । संजातोऽसि मुनिश्रेष्ठ तथाहमपि ते पिता

śuka uvāca | yathādyāhaṃ tvayā jāto mayā tvaṃ cānyajanmani | saṃjāto'si muniśreṣṭha tathāhamapi te pitā

Śuka bersabda: “Sebagaimana hari ini aku lahir daripadamu, demikian juga dalam kelahiran yang lain engkau pernah lahir daripadaku, wahai yang terbaik antara para muni. Maka dengan cara itu, aku juga pernah menjadi ayahmu.”

शुकःŚuka
शुकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यथाjust as
यथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formसम्बन्ध/उपमानार्थक-अव्यय (comparative/conjunctive indeclinable: 'as/just as')
अद्यtoday/now
अद्य:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
जातःborn
जातः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि-प्रयोगे 'born'
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अन्यजन्मनिin another birth
अन्यजन्मनि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक) + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (विशेषणपूर्वपद: 'other' + 'birth'); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
संजातःwas born
संजातः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + जन् (धातु) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'born/produced'
असिare
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मुनिश्रेष्ठO best of sages
मुनिश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास ('best among sages'); पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
तथाso/likewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: 'thus/so')
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (particle: 'also/even')
तेyour
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
पिताfather
पिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Śuka

Listener: (addressed) Vyāsa / munīśreṣṭha

Scene: A quiet hermitage setting: Śuka, youthful and radiant with ascetic calm, addresses Vyāsa with paradoxical tenderness—gesturing to the cyclical wheel of births; Vyāsa listens, grave and contemplative.

Ś
Śuka
V
Vyāsa
R
Rebirth (anya-janman)

FAQs

In saṃsāra, relationships shift across births; recognizing this loosens possessiveness and supports renunciation.

No specific tīrtha is mentioned in this verse.

None; it is a philosophical reply about rebirth and relational impermanence.