Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 147›Shloka 2
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

Devanagari script

यस्मिन्वटिकया पूर्वं तपस्तप्तं द्विजोत्तमाः । प्राप्ता पुत्रं शुके याते वनं व्यासात्कपिंजलम्

Transliteration

yasminvaṭikayā pūrvaṃ tapastaptaṃ dvijottamāḥ | prāptā putraṃ śuke yāte vanaṃ vyāsātkapiṃjalam

Translation

Di Vāṭikā (rimbunan suci) itu, pada zaman dahulu para dwija yang utama telah bertapa dan memperoleh seorang putera; dan ketika Śuka pergi menyepi ke rimba, Kapiñjala pun datang ke sana daripada Vyāsa.

Word by Word
यस्मिन्in which (place)
यस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
वटिकयाby/with (the lady) Vaṭikā
वटिकया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवटिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), एकवचन; साधन/सहचर्ये (instrumental: by/with Vaṭikā)
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Sambandha (Temporal adverb/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb: formerly/before)
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; तपः-आचरणं (object of ‘taptam’)
तप्तम्performed (was done)
तप्तम्:
Kriya (Participial predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), भूतकर्मणि/भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘तपः’ इत्यस्य सह क्रियाविशेषणवत् (pasticiple: performed)
द्विजोत्तमाःthe best of the twice-born (Brahmins)
द्विजोत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (उत्तमाः द्विजाः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), बहुवचन
प्राप्ताःobtained
प्राप्ताः:
Kriya (Participial predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), भूतकृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), बहुवचन; मुख्यवाक्ये विधेयवत् (having obtained)
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन
शुकेwhen Śuka
शुके:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; काल/अधिकरणे (locative absolute with ‘याते’)
यातेhad gone
याते:
Kriya (Locative absolute/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय); पुल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; शुके इति सह सति-सप्तमी (locative absolute: having gone)
वनम्to the forest
वनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन
व्यासात्from Vyāsa
व्यासात्:
Apadana (Ablative/source/अपादान)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान (source)
कपिञ्जलम्Kapiñjala (name)
कपिञ्जलम्:
Karma (Object/apposition/कर्म)
TypeNoun
Rootकपिञ्जल (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; पुत्रम् इति विशेष्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन (name of the son)
Speaker

Sūta (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vāṭikā associated with Vāṭikeśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages

Visual Art Cues

Scene: A dense sacred grove (vāṭikā) with ascetic brāhmaṇas performing tapas; a liṅga shrine under a banyan; a narrative inset shows Śuka departing to the forest while Kapiñjala arrives from Vyāsa, linking the place to sage-tradition.

Characters & Entities
V
Vaṭikā
D
Dvijottamāḥ
Ś
Śuka
V
Vyāsa
K
Kapiñjala

FAQs

Austerity performed in a sanctified place is depicted as especially potent, yielding both worldly boons (progeny) and sacred narrative continuity.

The Vaṭikā associated with Vāṭikeśvara in the ongoing sacred-region description.

Tapas (austerity) is referenced as the efficacious practice performed at the Vaṭikā.

←Previous Verse
Next Verse→