Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

गच्छ शीघ्रं महाभागे जाबालिर्यत्र तिष्ठति । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे तपोविघ्नाय तस्य वै

gaccha śīghraṃ mahābhāge jābāliryatra tiṣṭhati | hāṭakeśvaraje kṣetre tapovighnāya tasya vai

Pergilah segera, wahai yang bertuah, ke tempat Jābāli tinggal—di kawasan suci Hāṭakeśvara—sesungguhnya untuk menghalang tapanya.

गच्छgo
गच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट्-लकारः, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; English: imperative, 2nd person singular
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Visheshana (Adverbial/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषणम्; English: adverb ‘quickly’
महाभागेO fortunate lady
महाभागे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः (महान् भागः यस्याः); English: vocative singular
जाबालिःJābāli (the sage)
जाबालिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजाबालि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; English: nominative singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location marker/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम्; English: relative adverb ‘where’
तिष्ठतिstays; stands
तिष्ठति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमान), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; English: present, 3rd person singular
हाटकेश्वरजेin/at (the place) of Hāṭakeśvara
हाटकेश्वरजे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहाटक + ईश्वर + ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्त्यर्थे (क्षेत्रे इत्यस्य विशेषणम्), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (हाटकेश्वरात् जातम्/हाटकेश्वर-सम्बन्धि); English: locative singular adjective agreeing with kṣetre
क्षेत्रेin the sacred field/place
क्षेत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; English: locative singular
तपोविघ्नायfor obstructing (his) austerity
तपोविघ्नाय:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतपस् + विघ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (तपसः विघ्नः); English: dative singular (purpose)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; English: genitive singular
वैindeed
वै:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/अनुनासिक-अव्ययम्; English: emphatic particle ‘indeed’

Devas (addressing Rambhā; Indra included)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Indra’s directive: ‘Go quickly’—Rambhā is pointed toward the Hāṭakeśvara sacred region where sage Jābāli resides; the scene juxtaposes celestial command with the distant forest hermitage near a Śiva shrine.

J
Jābāli
H
Hāṭakeśvara-kṣetra
R
Rambhā

FAQs

The higher the tapas, the sharper the trials—one must guard one’s vow even at powerful tīrthas.

Hāṭakeśvara-kṣetra, explicitly named as the locus of Jābāli’s austerities.

None as a prescription for devotees; the verse narrates an attempted obstruction of tapas.