Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

तत्रापि च महदुःखं ज्ञातिनाशसमुद्भवम् । एतदर्थे सुरश्रेष्ठ मया चाराधितो भवान्

tatrāpi ca mahaduḥkhaṃ jñātināśasamudbhavam | etadarthe suraśreṣṭha mayā cārādhito bhavān

Dan di kelahiran itu juga akan ada dukacita besar yang timbul daripada kebinasaan kaum kerabat. Atas sebab inilah, wahai yang terbaik antara para dewa, aku telah bersembah bakti kepada-Mu.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (स्थानवाचक अव्यय/adverb of place)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/अपि = also, even)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक/conjunction)
महत्-दुःखम्great sorrow
महत्-दुःखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + दुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Nom./Acc. sg.); कर्मधारयः—‘महच्च तत् दुःखम्’
ज्ञाति-नाश-समुद्भवम्arising from the loss of relatives
ज्ञाति-नाश-समुद्भवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्ञाति (प्रातिपदिक) + नाश (प्रातिपदिक) + समुद्भव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘ज्ञातिनाशात् समुद्भवम्’ (arising from the destruction of kinsmen)
एतत्-अर्थेfor this purpose
एतत्-अर्थे:
Prayojana/Adhikarana (Purpose-locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Loc. sg.); तत्पुरुषः—‘एतस्य अर्थे’ (for this purpose)
सुरश्रेष्ठO best of gods
सुरश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन विभक्ति, एकवचन (Voc. sg.); षष्ठी-तत्पुरुषः—‘सुराणां श्रेष्ठः’
मयाby me
मया:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Instr. sg.)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक/conjunction)
आराधितःworshipped/propitiated
आराधितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-राध् (धातु) (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘आराधितः’ = ‘worshipped’
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Nom. sg.; आदरार्थ-प्रयोग)

Dharmarāja

Scene: A distressed devotee addresses the Lord with folded hands, speaking of impending kin-destruction and sorrow; the setting hints at a sacred precinct with pilgrims and a shrine.

D
Dharmarāja (Yama)
Ś
Śiva (addressed as Suraśreṣṭha)

FAQs

Foreseen suffering becomes a catalyst for devotion; worship is framed as a dharmic response to impending karmic pain.

The verse does not specify the tīrtha; it continues the kṣetra-based worship narrative.

Ārādhana (devotional propitiation/worship) is stated generally; specific items or steps are not repeated here.