Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 31

Devanagari script

एवमुक्त्वा महादेवो वृषमारोप्य तां प्रियाम् । स्वयमारुह्य पश्चाच्च कैलासं पर्वतं गतः

Transliteration

evamuktvā mahādevo vṛṣamāropya tāṃ priyām | svayamāruhya paścācca kailāsaṃ parvataṃ gataḥ

Translation

Setelah berkata demikian, Mahādeva mendudukkan kekasih-Nya di atas lembu suci; kemudian Baginda sendiri menaikinya dan berangkat ke Gunung Kailāsa.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb: thus)

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/त्वान्त); ‘उक्त्वा’ = having said

• महादेवः: Mahādeva (Śiva)
• महादेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महान् देवः)

• वृषम्: the bull (Nandin)
• वृषम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आरोप्य: having mounted (her) on
• आरोप्य: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: आ-रुह् (धातु; causative sense)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/त्वान्त); ‘आरोप्य’ = having mounted/placed (upon)

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रियाम्: beloved (consort)
• प्रियाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘ताम्’ इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन

• स्वयम्: himself
• स्वयम्: Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; कर्तृवाचक-निपात (emphatic: oneself)

• आरुह्य: having mounted
• आरुह्य: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: आ-रुह् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/त्वान्त); ‘आरुह्य’ = having mounted

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/क्रमवाचक (afterwards)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• कैलासम्: Kailāsa
• कैलासम्: Karma (Goal/Object)
• Type: Noun
• Root: कैलास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; देश/पर्वत-नाम

• पर्वतम्: mountain
• पर्वतम्: Karma (Goal/Object)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘कैलासम्’ इत्यस्य अप्पोजिशन

• गतः: went; departed
• गतः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘gone’

Speaker

Narrator (contextual; likely Śāṇḍilya continuing the account)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kailāsa

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: Mahādeva places Pārvatī upon the bull (Nandin), mounts behind, and departs toward snow-clad Kailāsa under a vast sky.

Characters & Entities

• Śiva (Mahādeva)
• Pārvatī (priyā)
• Nandin/Vṛṣabha
• Kailāsa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse closes a teaching moment and re-centers the narrative in Śaiva sacred geography, with Kailāsa as the archetypal divine abode.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mount Kailāsa is referenced as Śiva’s sacred abode (a supreme pilgrimage ideal in Purāṇic imagination).

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed here; it is a narrative transition.