Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

गुणदोषोद्भवां वार्तामापृच्छ्याकथयत्तथा । सा च तौ दंपती दृष्ट्वा संहृष्टावितरेतरम्

guṇadoṣodbhavāṃ vārtāmāpṛcchyākathayattathā | sā ca tau daṃpatī dṛṣṭvā saṃhṛṣṭāvitaretaram

Sesudah bertanya, dia pun berbicara dengannya tentang hal-hal yang timbul daripada kebajikan dan kekurangan. Dan dia, melihat pasangan suami isteri itu saling bersukacita, menyedari kegembiraan mereka yang berbalas.

गुण-दोष-उद्भवाम्arising from merits and faults
गुण-दोष-उद्भवाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootगुण (प्रातिपदिक) + दोष (प्रातिपदिक) + उद्भव (उद्-√भू धातु, घञ्/भाववाचक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (गुणदोषयोः उद्भवा)
वार्ताम्conversation/news
वार्ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवार्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
आपृच्छ्यhaving asked
आपृच्छ्य:
Kriya-viseshana (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√पृच्छ् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); क्रियाविशेषण (पूर्वकर्म)
अकथयत्he/she told
अकथयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कथ् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
तथाthus/in that manner
तथा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
तौthose two/them both
तौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), द्विवचन; सर्वनाम
दम्पतीthe couple (husband and wife)
दम्पती:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदम्पती (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), द्विवचन (दम्पती-शब्दः द्विवचनान्तः)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
संहृष्टौdelighted (both)
संहृष्टौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसंहृष्ट (सम्-√हृष् धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), द्विवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त विशेषण
इतर-इतरम्mutually/each other
इतर-इतरम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइतर (प्रातिपदिक) + इतर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण (adverbial) अर्थे ‘परस्परम्’

Sūta (continued narration)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇa sages (implied)

Scene: A husband converses with his wife about virtues and faults; an observing woman notices their mutual delight and harmony.

Ś
Śāṇḍilī
K
Kātyāyanī

FAQs

Dharma is learned through inquiry and reflection on guṇa (virtue) and doṣa (fault), and through observing exemplary conduct.

No site is specified in this verse; it is part of the didactic narrative within Tīrthamāhātmya.

None; it centers on ethical discourse.