Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

ततो हर्षं परं गत्वा प्रणिपत्य च तं भुवि । कृतकृत्यमिवात्मानं स मेने पार्थिवोत्तमः

tato harṣaṃ paraṃ gatvā praṇipatya ca taṃ bhuvi | kṛtakṛtyamivātmānaṃ sa mene pārthivottamaḥ

Lalu, dipenuhi sukacita yang tertinggi, dia bersujud menyembah di bumi kepada-Nya. Raja yang mulia itu menganggap dirinya seolah-olah tujuan hidupnya telah sempurna tertunai.

ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त
हर्षम्joy
हर्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
परम्great, supreme
परम्:
Viśeṣaṇa (Adjective)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
गत्वाhaving gone/attained
गत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
प्रणिपत्यhaving bowed down
प्रणिपत्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र + निपत् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
and
:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; सर्वनाम
भुविon the ground
भुवि:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
कृतकृत्यम्one who has accomplished what was to be done
कृतकृत्यम्:
Viśeṣaṇa (Adjective)
TypeAdjective
Rootकृत + कृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; कर्मधारय (कृतं कृत्यं यस्य/कृतकृत्यः—भावे)
इवas if
इव:
Upamā (Simile marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-निपात (comparative particle)
आत्मानम्himself
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
मेनेthought, considered
मेने:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलिट्-लकार (परिपूर्णभूत); प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
पार्थिवोत्तमःthe best of kings
पार्थिवोत्तमः:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootपार्थिव + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पार्थिवानाम् उत्तमः)

Sūta (continuing narration; speaker not re-stated in this verse)

Type: temple

Listener: assembled sages / Purāṇic audience

Scene: In a temple courtyard, the king falls flat in full prostration before the liṅga; attendants stand back; the atmosphere is charged with joy and reverence, as if a life-goal has been achieved.

P
Pārthiva (king)
L
Liṅga (implied)
Ś
Śiva (implied)

FAQs

True darśana culminates in humility and surrender, producing inner completeness (kṛtakṛtyatā).

The Acaleśvara-liṅga kṣetra described in Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

Prostration (praṇipāta) is exemplified as a devotional response to the deity’s sign.