Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 70

श्रीभगवानुवाच । नायुक्तं विहितं विप्र पन्नगैस्तैर्महात्मभिः । निर्दोषश्चापि पुत्रोऽत्र येषां विप्रेण सूदितः

śrībhagavānuvāca | nāyuktaṃ vihitaṃ vipra pannagaistairmahātmabhiḥ | nirdoṣaścāpi putro'tra yeṣāṃ vipreṇa sūditaḥ

Yang Bhagavān bersabda: “Wahai brāhmaṇa, ketetapan yang ditetapkan oleh para ular agung berhati luhur itu tidaklah wajar. Kerana di sini, bahkan seorang anak yang tidak bersalah telah dibunuh oleh seorang brāhmaṇa.”

श्रीभगवान्the Blessed Lord
श्रीभगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + भगवान् (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular); ‘श्रीमान् भगवान्’ इति कर्मधारयः
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेध-निपातः (negation particle)
आयुक्तम्proper, appropriate
आयुक्तम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआयुक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular); ‘विहितम्’ इत्यस्य विशेषणम्
विहितम्done, prescribed
विहितम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि + धा (धातु) → विहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular); क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle)
विप्रO brāhmaṇa
विप्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन-एकवचनम् (Vocative singular)
पन्नगैःby the serpents
पन्नगैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपन्नग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम् (Instrumental plural)
तैःby those
तैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम् (Instrumental plural)
महात्मभिःby the great-souled ones
महात्मभिः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम् (Instrumental plural); ‘महान् आत्मा यस्य’ इति बहुव्रीह्यर्थे प्रचलित-प्रातिपदिकम् (lexicalized)
निर्दोषःblameless
निर्दोषः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्दोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular); ‘पुत्रः’ इत्यस्य विशेषणम्
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः (conjunction)
अपिeven, also
अपि:
Sambandha/Emphasis (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः (particle)
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular)
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-क्रियाविशेषणम् (locative adverb)
येषाम्of whom
येषाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्गे षष्ठी-बहुवचनम् (Genitive plural)
विप्रेणby a brāhmaṇa
विप्रेण:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-एकवचनम् (Instrumental singular)
सूदितःkilled, slain
सूदितः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसूद् (धातु) → सूदित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular); क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle); ‘पुत्रः’ इत्यस्य विशेषणम्

Śrī Bhagavān

Type: kshetra

Listener: vipra (brāhmaṇa)

Scene: The Lord addresses a brāhmaṇa, pointing out the impropriety of a serpent-made ordinance; in the background, a mournful scene suggests a slain innocent son, emphasizing ethical correction.

Ś
Śrī Bhagavān
V
vipra (brāhmaṇa)
P
pannaga (nāga/serpent)

FAQs

Even seemingly “pious” rules become adharma if they cause harm to the innocent; righteousness must protect the blameless.

The verse sits within Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya setting; the immediate tīrtha context is the Nāga-associated locale developed in this chapter.

No direct rite is prescribed here; it is a moral evaluation preparing for the later introduction of a protective mantra and worship context.