Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

यानि तीर्थान्यनेकानि क्षेत्राणि चैव मे प्रभो । तानि कीर्तय देवेश सुगम्यं चैव देहिनाम् । कीर्तनाच्च समग्राणां तीर्थानां लभ्यते फलम्

yāni tīrthānyanekāni kṣetrāṇi caiva me prabho | tāni kīrtaya deveśa sugamyaṃ caiva dehinām | kīrtanācca samagrāṇāṃ tīrthānāṃ labhyate phalam

Wahai Tuhanku, segala tīrtha yang banyak dan kṣetra suci yang menjadi milikku—nyatakanlah, wahai Tuhan para dewa, agar mudah diziarahi oleh makhluk yang berjasad. Kerana dengan memuji semuanya, diperoleh buah pahala yang sempurna dari seluruh tīrtha itu.

yāniwhich (things)
yāni:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
tīrthānitīrthas; sacred places
tīrthāni:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
anekānimany
anekāni:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootaneka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
kṣetrāṇiholy fields/regions
kṣetrāṇi:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
evaindeed; just
eva:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
memy; of me
me:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
prabhoO lord
prabho:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
tānithose
tāni:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)
kīrtayarecount
kīrtaya:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkīrt (धातु)
Formलोट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
deveśaO Lord of gods
deveśa:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + īśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (devasya īśaḥ)
sugamyameasily accessible
sugamyam:
Karma (Object-complement/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/प्रातिपदिक-पूर्वपद) + gamya (गम्-धातु, कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गम्-धातोः यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive), 'easy to be reached'
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय
dehināmof embodied beings
dehinām:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdehin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
kīrtanātfrom recitation; by recounting
kīrtanāt:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootkīrtana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय; पूर्वपदेन सह 'च्च' (sandhi)
samagrāṇāmof all; entire
samagrāṇām:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamagra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying tīrthānām)
tīrthānāmof tīrthas
tīrthānām:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
labhyateis obtained
labhyate:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootlabh (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense: 'is obtained')
phalamfruit; result
phalam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootphala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Unspecified devotee/questioner (addressing Īśvara/Śiva)

Type: kshetra

Listener: Varārohe (a feminine addressee; likely Pārvatī/Devī in Śaiva frame)

Scene: A supplicant asks the Lord to proclaim the many tīrthas and kṣetras so embodied beings may approach them; the act of recitation itself radiates merit like a halo over distant shrines.

Ī
Īśvara (Deveśa)
T
tīrtha
K
kṣetra

FAQs

Even when travel is difficult, reverent praise and remembrance of tīrthas can confer their merit, highlighting devotion as a bridge to sacred geography.

No single site is named yet; the verse introduces a request to enumerate multiple tīrthas and kṣetras within the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

Kīrtana—proclamation/recitation of tīrtha-names and glories—is presented as a merit-yielding practice.