Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

अस्माभिर्विहिता तत्र पांसुवृष्टिर्महीपते । नीयते शतधाऽन्यत्र मातृमुक्तेन वायुना

asmābhirvihitā tatra pāṃsuvṛṣṭirmahīpate | nīyate śatadhā'nyatra mātṛmuktena vāyunā

Wahai Raja, hujan debu yang kami gerakkan di sana telah dibawa pergi ke tempat lain ke seratus arah oleh angin yang dilepaskan oleh para Ibu Ilahi (Mātṛ).

अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम; तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
विहिताarranged / produced
विहिता:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + धा (धातु) → विहित (कृदन्त, क्त)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक (there)
पांसु-वृष्टिःa shower of dust
पांसु-वृष्टिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपांसु (प्रातिपदिक) + वृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘पांसोः वृष्टिः’ = rain of dust)
महीपतेO king
महीपते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहीपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचनम् (vocative)
नीयतेis carried away
नीयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमान), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive)
शतधाinto a hundred parts / manifold
शतधा:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootशतधा (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक (in a hundred ways / into hundreds)
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक (elsewhere)
मातृ-मुक्तेनreleased by the Mother
मातृ-मुक्तेन:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमातृ (प्रातिपदिक) + मुक्त (कृदन्त, क्त; √मुच्)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तृतीया-तत्पुरुषः (‘मातृया मुक्तः’ = released by the Mother)
वायुनाby the wind
वायुना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

Pretagaṇa/Bhūtas (reporting to King Kuśa; collective speech implied)

Type: kshetra

Listener: Sages (frame implied)

Scene: A visual of dust-clouds being split and scattered into many directions by powerful wind-streams emanating from an unseen circle of Mātṛs; the king is shown listening to the report.

K
King Kuśa
M
Mātṛgaṇa
V
Vāyu (wind)

FAQs

Sacred power actively protects tīrthas—negative actions are dispersed and rendered ineffective.

The same Nāgarakhaṇḍa tīrtha where dust-rain is attempted and divinely dispersed; the verse does not name the site.

No explicit prescription; it reports the effect of the Mātṛs’ protective wind.