Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

ततस्ते व्यंतराः खिन्ना निराशास्तस्य पूरणे । भूतास्तस्य पुरो गत्वा चुक्रुशुः कुशभूपतेः

tataste vyaṃtarāḥ khinnā nirāśāstasya pūraṇe | bhūtāstasya puro gatvā cukruśuḥ kuśabhūpateḥ

Kemudian para Vyaṃtara itu menjadi letih dan putus asa untuk mengisinya. Para bhūta pun pergi menghadap Raja Kuśa lalu meratap dan mengadu.

ततःthen / therefore
ततः:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रम/हेतुवाचक (then/therefore)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम
व्यन्तराःVyantaras (a class of beings)
व्यन्तराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यन्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
खिन्नाःdistressed / weary
खिन्नाः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootखिद् (धातु) → खिन्न (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त
निराशाःhopeless
निराशाः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिराश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; नञ्-समासार्थक (without hope)
तस्यof that / his
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
पूरणेin the filling / in (the act of) filling
पूरणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; भाववाचक
भूताःbeings
भूताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
पुरःin front
पुरः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; देशवाचक (in front)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत्वा (क्त्वा)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तम् (gerund); पूर्वकालिक-क्रिया
चुक्रुशुःthey cried out
चुक्रुशुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रुश् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्स-भूत/Perfect), प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम्
कुश-भूपतेःof King Kuśa
कुश-भूपतेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकुश (प्रातिपदिक) + भूपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘कुशस्य भूपतिः’)

Narrator (contextual Purāṇic voice within Tīrthamāhātmya; exact speaker not specified in snippet)

Type: kshetra

Listener: Sages (frame implied)

Scene: A group of weary Vyaṃtaras—dust-covered, disheveled—approach King Kuśa in his court or camp, hands raised in supplication, faces strained with frustration.

V
Vyaṃtaras
B
Bhūtas
K
King Kuśa (Kuśabhūpati)

FAQs

Even powerful beings must yield before the unseen sanctity of a tīrtha, and rightful authority is approached for resolution.

A Nāgarakhaṇḍa tīrtha whose terrain resists being filled; the narrative is tied to King Kuśa, but the site name is not in this verse.

No ritual is prescribed; the verse describes a petition/complaint to the king.