Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

ततो विभीषणो दृष्ट्वा प्रोद्द्योतं पुष्पकोद्भवम् । रामं विज्ञाय संप्राप्तं प्रहृष्टः सम्मुखो ययौ । मंत्रिभिः सकलैः सार्धं तथा भृत्यैः सुतैरपि

tato vibhīṣaṇo dṛṣṭvā proddyotaṃ puṣpakodbhavam | rāmaṃ vijñāya saṃprāptaṃ prahṛṣṭaḥ sammukho yayau | maṃtribhiḥ sakalaiḥ sārdhaṃ tathā bhṛtyaiḥ sutairapi

Lalu Vibhīṣaṇa, melihat sinar gemilang yang terpancar dari Puṣpaka dan mengetahui Rāma telah tiba, pun bersukacita lalu maju menyambut—bersama semua menterinya, serta para pengiring dan anak-anaknya juga.

ततःthen
ततः:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअनुक्रम-अव्यय — ‘then’
विभीषणःVibhīṣaṇa
विभीषणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Anukāla (Prior action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय — Gerund (absolutive) ‘having seen’
प्रोद्द्योतम्the brilliant radiance
प्रोद्द्योतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्र-उद्-द्युत् (धातु) → प्रोद्द्योत (प्रातिपदिक/कृदन्त-भाव)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
पुष्पकोद्भवम्arising from the Puṣpaka
पुष्पकोद्भवम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपुष्पक (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (पुष्पकस्य उद्भवः)
रामम्Rāma
रामम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
विज्ञायhaving recognized
विज्ञाय:
Anukāla (Prior action)
TypeVerb
Rootवि-ज्ञा (धातु) → विज्ञाय (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय — Gerund ‘having recognized/known’
संप्राप्तम्arrived
संप्राप्तम्:
Visheshana (Qualifier of object)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप् (धातु) → संप्राप्त (कृदन्त)
Formभूतकालिक-कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Past participle, Masculine, Accusative, Singular; रामम् इति कर्मणि विशेषणम्
प्रहृष्टःdelighted
प्रहृष्टः:
Karta (Subject attribute)
TypeAdjective
Rootप्र-हृष् (धातु) → प्रहृष्ट (कृदन्त)
Formभूतकालिक-कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Past participle used adjectivally, Masculine, Nominative, Singular
सम्मुखःfacing (him)/in front
सम्मुखः:
Karta (Subject attribute)
TypeAdjective
Rootसम्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्ष-भूत/परिपूर्ण), प्रथम-पुरुष, एकवचन — Perfect, 3rd person, Singular
मन्त्रिभिःwith ministers
मन्त्रिभिः:
Sahakāraka (Association/सह)
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह), बहुवचन — Masculine, Instrumental, Plural
सकलैःall
सकलैः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Instrumental, Plural; विशेषणं मन्त्रिभिः
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahakāraka (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formसह-अर्थक-अव्यय — ‘together with’
तथाalso
तथा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय — ‘also/likewise’
भृत्यैःwith servants
भृत्यैः:
Sahakāraka (Association/सह)
TypeNoun
Rootभृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह), बहुवचन — Masculine, Instrumental, Plural
सुतैःwith sons
सुतैः:
Sahakāraka (Association/सह)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह), बहुवचन — Masculine, Instrumental, Plural
अपिalso
अपि:
Sambandha (Addition)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय — particle ‘also’

Narrator (implied Purāṇic narrator; not explicitly named in this verse)

Tirtha: Laṅkā (Rāma-satkāra-sthala, implied)

Type: kshetra

Scene: Vibhīṣaṇa sees the blazing radiance of Puṣpaka, recognizes Rāma’s arrival, and advances joyfully with ministers, attendants, and sons to welcome him.

V
Vibhīṣaṇa
R
Rāma
P
Puṣpaka Vimāna
M
Ministers
A
Attendants
S
Sons

FAQs

True devotion expresses itself through joyful service and respectful reception of the righteous.

Laṅkā’s setting is foregrounded as a stage where devotion and dharma are enacted, preparing the ground for tīrtha-oriented praise.

None is stated; the emphasis is on dharmic hospitality and reverence.