Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 40

भविष्यति च मे दोषः प्रभुद्रोहोद्भवः प्रभो । तस्मात्कंचिदुपायं त्वं चिन्तयस्व यथा मम । आज्ञाभंगकृतं पापं जायते न गुरो क्वचित्

bhaviṣyati ca me doṣaḥ prabhudrohodbhavaḥ prabho | tasmātkaṃcidupāyaṃ tvaṃ cintayasva yathā mama | ājñābhaṃgakṛtaṃ pāpaṃ jāyate na guro kvacit

Dan suatu cela akan menimpa diriku, wahai Tuhan—lahir daripada pengkhianatan terhadap tuanku. Maka, wahai Guru, fikirkanlah suatu upaya agar dosa akibat melanggar perintah tidak sekali-kali menimpa diriku.

bhaviṣyatiwill occur / will be
bhaviṣyati:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलट्-लकारः (Present used with future sense/भविष्यत्-अर्थे), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
meof me / my
me:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; सर्वनाम (pronoun)
doṣaḥfault, blame
doṣaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdoṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (masc.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
prabhudrohodbhavaḥarising from betrayal of the lord
prabhudrohodbhavaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootprabhu (प्रातिपदिक) + droha (प्रातिपदिक) + udbhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (prabhoḥ drohaḥ → prabhudrohaḥ; ततः udbhavaḥ) = ‘arising from treachery to the lord’
prabhoO lord
prabho:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
tasmāttherefore
tasmāt:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् (ablatival adverb/तस्मात्-प्रयोगः) = ‘therefore/from that reason’
kaṃcitsome (one)
kaṃcit:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; अनिश्चित-विशेषणम् (indefinite)
upāyammeans, remedy
upāyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootupāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम (pronoun)
cintayasvathink, consider
cintayasva:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootcint (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; आत्मनेपदम्
yathāso that / as
yathā:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formउपमान/प्रकार-अव्ययम् (adverb: manner)
mamamy / for me
mama:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
ājñābhaṃgakṛtamdone by breaking (the) command
ājñābhaṃgakṛtam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootājñā (प्रातिपदिक) + bhaṃga (प्रातिपदिक) + kṛta (कृदन्त; कṛ धातोः)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘kṛta’; षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘ājñāyāḥ bhaṃgaḥ’ → ‘ājñābhaṃga’; तेन कṛtam = ‘done as a breach of command’
pāpamsin
pāpam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpāpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
jāyatearises, is born
jāyate:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्
nanot
na:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
guroof the guru
guro:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम् (Vedic/epic gen. form)
kvacitever, anywhere
kvacit:
Desha-Kala (Adverbial/देश-काल)
TypeIndeclinable
Rootkvacit (अव्यय)
Formदेश/काल-अव्ययम् (adverb: at any time/anywhere)

Unspecified in excerpt (a subordinate seeking guidance from a superior ‘prabho/guro’)

Tirtha: Setu-samudra-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Scene: A supplicant speaks with folded hands, anxious about incurring fault through betraying a master; the lordly figure listens, poised to propose an upāya.

Ā
Ājñā (command)
G
Guru
P
Prabhu (lord)

FAQs

True devotion includes fidelity to rightful command and responsibility; one should seek a dharmic solution that prevents harm without incurring sin.

The ethical concern arises within the Setu-madhya/Rāmeśvara pilgrimage setting described in this chapter.

No ritual is prescribed; it focuses on avoiding pāpa through right action and guidance.