Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 107

ब्रह्माणं च पुरस्कृत्य तदा देवास्त्वरान्विताः । वैकुण्ठमाव्रजन्सर्वे कालकूट भयार्द्दिताः

brahmāṇaṃ ca puraskṛtya tadā devāstvarānvitāḥ | vaikuṇṭhamāvrajansarve kālakūṭa bhayārdditāḥ

Kemudian, dengan Brahmā di hadapan, para Dewa semuanya bergegas—diseksa oleh ketakutan terhadap Kālakūṭa—lalu pergi ke Vaikuṇṭha.

ब्रह्माणम्Brahmā
ब्रह्माणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक-निपात)
पुरस्कृत्यhaving placed in front; having made (him) leader
पुरस्कृत्य:
Kriya (Gerundial/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय/उपपद) + √कृ (डुकृञ् करणे) + क्त्वा (ल्यप्)
Formल्यप्/क्त्वान्त अव्यय (क्रियाविशेषण) — 'having placed in front/having made leader'
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक क्रियाविशेषण)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
त्वरा-अन्विताःendowed with haste
त्वरा-अन्विताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्वरा (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त; √इ (इण्) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण
वैकुण्ठम्to Vaikuṇṭha
वैकुण्ठम्:
Karma (Goal/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवैकुण्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; गन्तव्य-देश
आव्रजन्went, proceeded
आव्रजन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + √व्रज् (व्रज् गतौ)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (देवाः)
कालकूटof Kālakūṭa (poison)
कालकूट:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकालकूट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (समास/उपपद-सम्बन्धे) — 'of Kālakūṭa (poison)'
भय-अर्दिताःafflicted by fear
भय-अर्दिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभय (प्रातिपदिक) + अर्दित (कृदन्त; √अर्द् (अर्द् हिंसायाम्/पीडायाम्) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त — 'afflicted'

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Kedāra-kṣetra (contextual frame) / Vaikuṇṭha (mythic refuge)

Type: kshetra

Listener: Purāṇa audience (not explicit)

Scene: A procession of devas led by Brahmā, moving swiftly through a sky corridor toward a radiant Vaikuṇṭha gate, while behind them a dark, swelling poison-fire cloud advances.

B
Brahmā
D
Devas
V
Vaikuṇṭha
K
Kālakūṭa

FAQs

In peril, even the gods model humility—seeking refuge in the supreme protector beyond sectarian boundaries.

Vaikuṇṭha is the named divine abode; the earthly tīrtha framework remains Kedārakhaṇḍa’s sacred geography.

None; the verse narrates a collective act of seeking shelter.