Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 77

Devanagari script

एवं संभाषमाणस्य यमस्य च महात्मनः । आगताः शिवद्वतास्ते वृषारूढा महाप्रभाः

Transliteration

evaṃ saṃbhāṣamāṇasya yamasya ca mahātmanaḥ | āgatāḥ śivadvatāste vṛṣārūḍhā mahāprabhāḥ

Translation

Tatkala Yama yang berhati agung sedang berbicara demikian, para utusan Śiva yang perkasa dan bercahaya pun tiba, menunggang lembu jantan.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: thus)

• संभाषमाणस्य: of (him) speaking/conversing
• संभाषमाणस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: सम् + भाष् (धातु) → संभाषमाण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: वर्तमानकृदन्तः (शतृ-प्रत्ययः); पुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (present active participle; genitive singular, masc.)

• यमस्य: of Yama
• यमस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (genitive singular, masc.)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction: and)

• महात्मनः: of the great-souled one
• महात्मनः: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (genitive singular, masc.)

• आगताः: arrived
• आगताः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु) → आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः) बहुवचन-प्रथमा पुंलिङ्गे; क्रियार्थे प्रयुक्तः (PPP used predicatively; nominative plural, masc.)

• शिवदूताः: Śiva’s messengers
• शिवदूताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + दूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य दूताः) (nominative plural, masc.)

• ते: those
• ते: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (nominative plural, masc.)

• वृषारूढाः: mounted on bulls
• वृषारूढाः: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वृष (प्रातिपदिक) + आरूढ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (वृषे आरूढाः) (nominative plural, masc.)

• महाप्रभाः: of great splendor
• महाप्रभाः: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महाप्रभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; कर्मधारयः (महान्तः प्रभाः/प्रभावः येषाम्) (nominative plural, masc.)

Speaker

Narrator (contextual, likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Māheśvarakhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (contextual frame)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: As Yama speaks, a sudden arrival: radiant Śiva-vrata messengers descend, each mounted on a bull, filling the space with blazing aura and sacred authority.

Characters & Entities

• Yama
• Śiva-dūtas
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s protective agency manifests through divine attendants who intervene in dharmic destinies.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kedāra context frames the episode, highlighting Shaiva sacred power associated with the Kedāra region.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse narrates the arrival of Śiva’s messengers.