Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 13

Devanagari script

प्रविष्टः पर्वतश्रेष्ठं स ददर्श सदाशिवम् । एकांतवासिनं रुद्रं शैलादेन समन्वितम्

Transliteration

praviṣṭaḥ parvataśreṣṭhaṃ sa dadarśa sadāśivam | ekāṃtavāsinaṃ rudraṃ śailādena samanvitam

Translation

Tatkala memasuki gunung yang termulia itu, baginda melihat Sadāśiva—Rudra yang bersemadi dalam kesunyian—ditemani oleh Śailāda (Nandin).

Word by Word

• प्रविष्टः: having entered
• प्रविष्टः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + √विश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘entered’

• पर्वतश्रेष्ठम्: the best of mountains
• पर्वतश्रेष्ठम्: Karma (Object/goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (पर्वतानां श्रेष्ठः)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• ददर्श: saw
• ददर्श: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सदाशिवम्: Sadāśiva
• सदाशिवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सदा (अव्यय) + शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—कर्मधारय (सदा शिवः)

• एकान्तवासिनम्: dwelling in solitude
• एकान्तवासिनम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकान्त (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (एकान्ते वासी)

• रुद्रम्: Rudra
• रुद्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• शैलादेन: with Śailāda (Nandin’s father)
• शैलादेन: Sahakāraka (Accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: शैलाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/सह), एकवचन

• समन्वितम्: accompanied, attended
• समन्वितम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + अन्वि (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (रुद्रम् इति विशेषणम्)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kailāsa

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: Brahmā enters the supreme mountain and beholds Sadāśiva seated in solitary majesty, with Nandin/Śailāda in attendance—stillness at the center of the world.

Characters & Entities

• Sadāśiva
• Rudra
• Kailāsa (implied)
• Śailāda (Nandin)
• Brahmā (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True resolution comes through darśana of Sadāśiva—approaching the divine with reverence and inwardness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mount Kailāsa as the supreme Shaiva abode where darśana of Śiva is portrayed as the highest blessing.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is given; the implied practice is devotional approach (darśana/śaraṇāgati) to Śiva.