Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 61

वीरभद्रं तताभूतं तथाभूतं हंतुकामं पुरंदरम् । तव्रमाणस्तदा विष्णुर्वीरभद्राग्रतः स्थितः

vīrabhadraṃ tatābhūtaṃ tathābhūtaṃ haṃtukāmaṃ puraṃdaram | tavramāṇastadā viṣṇurvīrabhadrāgrataḥ sthitaḥ

Melihat Vīrabhadra dalam keadaan yang menggerunkan itu, dan Purandara (Indra) juga dalam bahaya, demi melindunginya Viṣṇu pun berdiri di hadapan Vīrabhadra.

वीरभद्रम्Vīrabhadra
वीरभद्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवीरभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः कर्मधारयः (वीरः + भद्रः)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb: then)
अभूतम्became / occurred
अभूतम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ्-लकार (अorist/past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तथाthus
तथा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (in that manner)
अभूतम्became / occurred
अभूतम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
हन्तुकामम्desiring to kill
हन्तुकामम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहन् (धातु) + काम (प्रातिपदिक)
Formकृदन्त-समासः (तुमुन्-अर्थे: हन्तु + कामः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
पुरन्दरम्Purandara (Indra)
पुरन्दरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरन्दर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (पुरम् + दरः/दृ (√दॄ/दर्) ‘breaker’)
तव्रमाणःhastening
तव्रमाणः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्वर् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/शानच्-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वीरभद्र-अग्रतःin front of Vīrabhadra
वीरभद्र-अग्रतः:
Adhikarana (Location/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootवीरभद्र (प्रातिपदिक) + अग्रतः (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समासः; स्थानवाचक-अव्यय (in front of Vīrabhadra)
स्थितःstood / stationed
स्थितः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे विशेषणम्

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Scene: Viṣṇu steps forward as a shield, placing himself between the furious Vīrabhadra and the endangered Indra; the air is charged with Rudra’s wrath.

V
Vīrabhadra
V
Viṣṇu
I
Indra (Purandara)

FAQs

Divine roles differ, yet protection of cosmic order prompts intervention; dharma includes safeguarding even those overwhelmed by conflict.

The Kedāra region is the scriptural setting; Kedārakhaṇḍa uses such episodes to magnify the sanctity of Kedāra’s Śaiva sphere.

None stated here.