Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 71

नारदोऽस्याः शिवेनाथ उपहासकरोऽभवत् । निशम्य हारितं द्यूतमुपहासं निशम्य च

nārado'syāḥ śivenātha upahāsakaro'bhavat | niśamya hāritaṃ dyūtamupahāsaṃ niśamya ca

Wahai Tuhan, Nārada menjadi sebab gurauan baginya (Pārvatī). Setelah mendengar tentang permainan dadu dan apa yang telah hilang, dia pun mendengar tawa ejekan itu.

नारदःNārada
नारदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अस्याःof her
अस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम-रूप
शिवेनwith Śiva
शिवेन:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सह/संबन्ध-निर्देश (with Śiva / in relation to Śiva)
अथthen
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
उपहास-करःa mocker, one who makes fun
उपहास-करः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउपहास (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (उपहासं करोति इति); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृवाचक
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
निशम्यhaving heard
निशम्य:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनि + शम् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक-क्रिया (having heard)
हारितम्(the) taken away/cheated (stake)
हारितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootहृ (धातु) + णिच् + क्त (कृदन्त)
Formणिच्-प्रेरण-धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (of ‘द्यूतम्’: caused to be taken away/robbed)
द्यूतम्gambling, dice-play
द्यूतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्यूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
उपहासम्mockery
उपहासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउपहास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
निशम्यhaving heard
निशम्य:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनि + शम् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पुनरुक्त-प्रयोग (again: having heard)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Scene: Nārada hears of the dice-loss and the laughter; he becomes an instrument of teasing toward Pārvatī, while the atmosphere shifts from playful to sharp-edged.

N
Nārada
Ś
Śiva
P
Pārvatī

FAQs

Even divine play (līlā) becomes a vehicle to reveal deeper truths; impulsive mockery and gossip disturb harmony and lead to consequences.

The broader context is Kedārakhaṇḍa, oriented to Kedāra/Kedārnātha sacred geography, though this verse itself is a narrative transition.

None in this verse; it sets up the narrative around the dice-game and its moral consequences.