Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 31

आवयोर्भक्षितं चान्नमनेनैव च पापिना । किं च भक्षयसे मूढ भविताद्य वुभुक्षितः

āvayorbhakṣitaṃ cānnamanenaiva ca pāpinā | kiṃ ca bhakṣayase mūḍha bhavitādya vubhukṣitaḥ

“Si pendosa ini telah memakan makanan yang diperuntukkan bagi kita berdua! Sekarang apa yang akan engkau makan, wahai si bodoh? Hari ini engkau pasti kelaparan.”

आवयोःof us two
आवयोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (genitive dual: 'of us two')
भक्षितम्eaten
भक्षितम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeVerb
Rootभक्ष् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभक्ष्-धातोः क्त-प्रत्ययान्तं भूतकर्मणि कृदन्तम्; नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम् (here with अन्नम्: 'eaten')
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम् (here object: 'food')
अनेनby this one
अनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (instrumental: 'by this/this one')
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम् (emphasis)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
पापिनाby the sinner
पापिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपापिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; विशेष्य-रूपेण (instrumental: 'by the sinner')
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; प्रश्नार्थक-सर्वनाम (interrogative: 'what')
and/then
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; अत्र 'and/then' अर्थे
भक्षयसेdo you eat
भक्षयसे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभक्ष् (धातु)
Formलट्-लकारः (present), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
मूढO fool
मूढ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमूढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचनम्; संबोधन-पदम्
भविताyou will become
भविता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + तृच्/तृन् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभू-धातोः तृन्-प्रत्ययान्तं कर्तरि भविष्यत्कालवाचि नामधातु-रूपम् (agent noun: 'one who will be'); पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
अद्यtoday/now
अद्य:
Kriya-vishesana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time: 'today/now')
बुभुक्षितःhungry
बुभुक्षितः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootबुभुक्ष् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formबुभुक्ष्-धातोः क्त-प्रत्ययान्तं भूतकर्मणि कृदन्तम्; पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (hungry)

Caṇḍī (within Sūta’s narration)

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Caṇḍī scolds, pointing at the dog and lamenting hunger; the dog stands as a silent catalyst; the sacred Himalayan backdrop contrasts with the pettiness of anger.

C
Caṇḍī
Ś
śvā (dog, implied)
C
Caṇḍa (implied)

FAQs

Attachment and fear of deprivation can harden the heart; the text prepares for a higher dharma response beyond immediate anger.

Kedāra-kṣetra by narrative placement in Kedārakhaṇḍa.

No explicit prescription; the verse highlights the practical consequence of lost food after vows/purification.