Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 80

पुरा हतास्त्वया विप्रा दक्षयज्ञे ह्यनेकशः । तत्कर्मणः फलं चाद्य वीरभद्र महामते । दर्शयिष्यामि ते वीर रणे रणविशारद

purā hatāstvayā viprā dakṣayajñe hyanekaśaḥ | tatkarmaṇaḥ phalaṃ cādya vīrabhadra mahāmate | darśayiṣyāmi te vīra raṇe raṇaviśārada

Dahulu, dalam korban suci Dakṣa, ramai brahmana telah engkau bunuh. Dan hari ini, wahai Vīrabhadra yang bijaksana—wahai wira mahir di medan perang—akan kutunjukkan kepadamu di gelanggang tempur buah daripada perbuatan itu.

पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
हताःwere slain
हताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु) + हत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
विप्राःbrahmins
विप्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
दक्षयज्ञेin Dakṣa’s sacrifice
दक्षयज्ञे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक) + यज्ञ (प्रातिपदिक)
Formसमासः षष्ठी-तत्पुरुष (दक्षस्य यज्ञः); पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ निपात (particle: indeed/for)
अनेकशःmany times
अनेकशः:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअनेक (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; प्रकार/परिमाणवाचक (adverb: many times/in many ways)
तत्that
तत्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (genitive) एकवचन-सम्बन्धे; कर्मणः इत्यनेन सह सम्बन्धसूचक
कर्मणःof the deed
कर्मणः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
फलम्result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
अद्यtoday/now
अद्य:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
वीरभद्रO Vīrabhadra
वीरभद्र:
Sambodhana/Addressed (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवीरभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; विशेषनाम
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana/Addressed (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + मति (प्रातिपदिक)
Formसमासः बहुव्रीहि (महती मतिः यस्य); पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; विशेषण-सम्बोधन
दर्शयिष्यामिI will show
दर्शयिष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद; causative sense in usage ‘to show’
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; सर्वनाम
वीरO hero
वीर:
Sambodhana/Addressed (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
रणेin battle
रणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
रणविशारदO expert in battle
रणविशारद:
Sambodhana/Addressed (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक) + विशारद (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुष (रणे विशारदः); पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; विशेषण-सम्बोधन

Tāraka (deduced from continuity with surrounding verses about Tāraka’s intent)

Tirtha: Kedāra-kṣetra (contextual frame)

Type: kshetra

Scene: Tāraka addresses Vīrabhadra directly, recalling the slaughter at Dakṣa’s sacrifice and promising to show the ‘fruit’ of that deed in battle.

V
Vīrabhadra
D
Dakṣa
D
Dakṣa-yajña
B
Brāhmaṇas (Vipras)

FAQs

Actions bear consequences (karma-phala); even in epic narratives, moral causality is emphasized as an inescapable law.

The broader setting is Kedāra Khaṇḍa (Kedāra region), but this verse chiefly recalls Dakṣa’s sacrifice rather than praising a specific tīrtha.

No direct prescription; the verse references a yajña (sacrifice) historically—Dakṣa’s yajña.