Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 48

विनाम्य चापं हि तथा च तारकः स योद्धुकामः प्रविवेश सेनाम् । यथा झषो वै प्रविवेश सागरं तथा ह्यसौ दैत्यवरो महात्मा

vināmya cāpaṃ hi tathā ca tārakaḥ sa yoddhukāmaḥ praviveśa senām | yathā jhaṣo vai praviveśa sāgaraṃ tathā hyasau daityavaro mahātmā

Kemudian Tāraka melentur busurnya, bernafsu untuk bertempur, lalu memasuki bala tentera—seperti ikan besar memasuki lautan—demikianlah daitya terunggul itu, sang perkasa, mara ke dalamnya.

vināmyahaving bent
vināmya:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootvi + nam (धातु) + ya (ल्यप्)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (absolutive/gerund)
cāpambow
cāpam:
Karman (Object)
TypeNoun
Rootcāpa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्
hiindeed
hi:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/emphatic particle)
tathāthus
tathā:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (रीतिवाचक/manner-adverb)
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक/conjunction)
tārakaḥTāraka
tārakaḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Roottāraka (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचनम्
saḥhe
saḥ:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचनम्
yoddhu-kāmaḥdesiring to fight
yoddhu-kāmaḥ:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootyoddhu (tumun from yudh धातु) + kāma (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (योद्धुं कामः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचनम्; विशेषणम्
praviveśaentered
praviveśa:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootpra + viś (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्, परस्मैपदम्
senāmthe army
senām:
Karman (Object)
TypeNoun
Rootsenā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्
yathāas
yathā:
Upamāna (Comparator)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय (उपमानवाचक/comparative particle)
jhaṣaḥa fish
jhaṣaḥ:
Karta (Subject of simile)
TypeNoun
Rootjhaṣa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचनम्
vaiindeed
vai:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/emphatic particle)
praviveśaentered
praviveśa:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootpra + viś (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्, परस्मैपदम्
sāgaramthe ocean
sāgaram:
Karman (Object)
TypeNoun
Rootsāgara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्
tathāso / likewise
tathā:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (रीतिवाचक/manner-adverb)
hiindeed
hi:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/emphatic particle)
asauthat one (he)
asau:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootadas (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचनम्
daitya-varaḥthe best of the daityas
daitya-varaḥ:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootdaitya + vara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (दैत्येषु वरः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचनम्
mahātmāgreat-souled one
mahātmā:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootmahā + ātman (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास (महान् आत्मा यस्य), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचनम्

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Scene: Tāraka steps forward, bending his bow in a single powerful arc; behind him the army parts like waves, the simile visualized as he moves like a great fish entering the ocean of troops.

T
Tāraka
D
Daityas
A
Army (Senā)
B
Bow (Cāpa)

FAQs

Adharma may surge with confidence before its fall; the Purāṇic narrative warns that pride rushes into conflict like a fish into vast waters.

The verse is part of Kedārakhaṇḍa’s larger Kedāra sacred narrative but does not specify a particular tīrtha in this line.

None.