Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 8

अवलोक्य परा साध्वी मेनाऽजानाद्धरं तदा । गिरिजोक्तमनुस्मृत्य मेना विस्मयमागता

avalokya parā sādhvī menā'jānāddharaṃ tadā | girijoktamanusmṛtya menā vismayamāgatā

Tatkala memandang, Menā, wanita suci yang luhur, pada saat itu tidak mengenali Hara (Śiva). Lalu, mengingati kata-kata Girijā (Pārvatī), Menā pun dipenuhi rasa takjub.

अवलोक्यhaving seen
अवलोक्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootअव-√लोक् (लोक् दर्शने धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिकक्रिया (having seen)
पराexcellent
परा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
साध्वीvirtuous woman
साध्वी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसाध्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
मेनाMenā
मेना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; साध्वी इत्यस्य अप्पोजिशन
अजानात्did not know
अजानात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ज्ञा (ज्ञा अवबोधने धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
हरम्Hara (Śiva)
हरम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
तदाthen
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम्
गिरिजोक्तम्what Girijā had said
गिरिजोक्तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootगिरिजा + उक्त (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समासः (गिरिजया उक्तम्); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मरूपेण (that which was said)
अनुस्मृत्यhaving remembered
अनुस्मृत्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootअनु-√स्मृ (स्मृ स्मरणे धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (Gerund), पूर्वकालिकक्रिया (having recollected)
मेनाMenā
मेना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
विस्मयम्astonishment
विस्मयम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविस्मय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आगताcame to / attained
आगता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√गम् (गम् गतौ धातु) → आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगः (came/attained)

Lomaśa (continuing narration)

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Scene: Menā gazes at Śiva but cannot recognize him; her face shifts from confusion to dawning wonder as she recalls Pārvatī’s words; sages and women observe quietly.

M
Menā
H
Hara (Śiva)
G
Girijā (Pārvatī)

FAQs

The divine may not be grasped by ordinary perception; remembrance of sacred teaching enables recognition and awe.

The Kedāra/Himālaya sacred context where Śiva’s presence inspires wonder and realization.

No new ritual is prescribed here; it describes darśana and the inner transformation of the devotee.