Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45

न च संकल्पविधिना मया पाणिग्रहः कृतः । अधुनैव मया कार्यं कर्मविस्तारणं बहु

na ca saṃkalpavidhinā mayā pāṇigrahaḥ kṛtaḥ | adhunaiva mayā kāryaṃ karmavistāraṇaṃ bahu

Aku belum melaksanakan upacara pengambilan tangan (pāṇigraha) menurut tatacara saṅkalpa yang rasmi. Kini, sesungguhnya masih banyak yang harus kulakukan—banyak amalan yang perlu disusun dengan tertib menurut dharma.

not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
संकल्प-विधिनाby the prescribed rite of resolve (saṅkalpa)
संकल्प-विधिना:
Karaṇa (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootsaṃkalpa (प्रातिपदिक) + vidhāna/vidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (संकल्पस्य विधिः/विधानम्)
मयाby me
मया:
Karta (Agent in passive)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; उत्तम-पुरुष-सर्वनाम
पाणिग्रहःthe marriage rite (hand-taking)
पाणिग्रहः:
Karma (Patient/Subject of passive)
TypeNoun
Rootpāṇigraha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘hand-taking’ = marriage rite
कृतःwas performed
कृतः:
Kriyā (Predicate in passive)
TypeVerb
Rootkṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √kṛ)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP) पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगे ‘was done’
अधुनाnow
अधुना:
Kāla-adhikaraṇa (Time)
TypeIndeclinable
Rootadhunā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (now)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्ययम् (emphasis)
मयाby me
मया:
Karta (Agent)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
कार्यम्a task / what must be done
कार्यम्:
Karma (Thing to be done)
TypeNoun
Rootkārya (कृदन्त-प्रातिपदिक; √kṛ)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘to be done’ (gerundive/ण्यम्) used as noun
कर्म-विस्तारणम्the expansion/extension of duties
कर्म-विस्तारणम्:
Karma (Apposition to kāryam)
TypeNoun
Rootkarma (प्रातिपदिक) + vistāraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (कर्मणः विस्तारणम्)
बहुmuch, many
बहु:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘कार्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Himālaya (as dharma-siddhi field)

Type: kshetra

Listener: Viṣṇu

Scene: Śiva admits that earlier the pāṇigraha (hand-taking) was not done with formal saṅkalpa-vidhi; he resolves to undertake extensive actions now to set matters in order.

Ś
Śiva
S
Saṅkalpa
P
Pāṇigraha

FAQs

Dharma values proper intention and procedure: sacred acts are strengthened when performed with correct resolve and order.

Not specified in this verse; it remains within the Kedārakhaṇḍa Himalayan narrative setting.

Saṅkalpa-vidhi (formal resolve) and pāṇigraha (hand-taking) are referenced as components of proper marriage-rite procedure.