Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 120

एतत्तद्वचनं श्रुत्वा शंबरः काममोहितः । करे ग्रहीतु कामोऽसौ तदा रत्या निवारितः

etattadvacanaṃ śrutvā śaṃbaraḥ kāmamohitaḥ | kare grahītu kāmo'sau tadā ratyā nivāritaḥ

Mendengar kata-katanya, Śaṃbara—terpesona dan dikelirukan oleh nafsu—ingin menggenggam tangannya; namun ketika itu Rati menahannya.

etatthis
etat:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootetat (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम-विशेषण (demonstrative)
tatthat
tat:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम-विशेषण
vacanamspeech; statement
vacanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to main action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√śru (श्रु धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having heard)
śaṃbaraḥŚambara (name)
śaṃbaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśaṃbara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
kāmamohitaḥdeluded by desire
kāmamohitaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkāma + mohita (√muh मुह् धातु, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; तत्पुरुष-समास (कामाेन मोहितः)
karein the hand
kare:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
grahītulet (him) seize; should take
grahītu:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√grah (ग्रह् धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/imperative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; वैदिक/छान्दस-रूप (गृह्णातु इत्यर्थे)
kāmaḥdesire; Kāma
kāmaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
asauthat one; he
asau:
Apposition (Sāmānādhikaraṇya/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootasau (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
tadāthen
tadā:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
ratyāby Rati
ratyā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootrati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
nivāritaḥwas restrained/prevented
nivāritaḥ:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootni-√vṛ (वृ धातु) + क्त (क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (was prevented)

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa, per Māheśvarakhaṇḍa convention)

Tirtha: Kedāra-kṣetra (frame)

Type: kshetra

Scene: Śaṃbara, eyes clouded by desire, reaches toward Rati’s hand; Rati stands poised and restraining, her gesture firm, the atmosphere tense with impending transgression.

Ś
Śaṃbara
R
Rati

FAQs

Desire clouds judgment; dharma requires restraint, and wrongdoing is checked by courageous refusal.

None explicitly; the verse is part of Kedārakhaṇḍa’s narrative flow.

None.