Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 56

गणिकार्थमुपादाय धावमानो गृहं प्रति । तदा प्रस्खलितो भूमौ निपपात च तत्क्षणात्

gaṇikārthamupādāya dhāvamāno gṛhaṃ prati | tadā praskhalito bhūmau nipapāta ca tatkṣaṇāt

Sambil membawa barang-barang itu untuk pelacur istana, dia berlari menuju ke rumahnya; ketika itu dia tergelincir di tanah lalu jatuh serta-merta.

gaṇikā-arthamfor the courtesan’s sake / for money for a courtesan
gaṇikā-artham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgaṇikā (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गणिकायाः अर्थः = गणिकार्थः)
upādāyahaving taken / taking up
upādāya:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootupa-√dā (धाातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); उपसर्गः उप; अर्थः—‘गृहीत्वा/आदाय’
dhāvamānaḥrunning
dhāvamānaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√dhāv (धाव् धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/शानच्-प्रत्ययः), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; कर्तरि प्रयोगः
gṛhamhome
gṛham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgṛha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
pratitowards
prati:
Kriyāviśeṣaṇa (Directional/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprati (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय; दिशार्थक-निपातः (‘towards’)
tadāthen
tadā:
Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
praskhalitaḥhaving slipped / slipped
praskhalitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootpra-√skhal (स्खल् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्ययः), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; कर्तरि—‘स्खलितः’
bhūmauon the ground
bhūmau:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
nipapātafell down
nipapāta:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootni-√pat (पत् धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
tat-kṣaṇātat that very moment / immediately
tat-kṣaṇāt:
Kāla-adhikaraṇa (Time-point/काल)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + kṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (तत् क्षणः)

Lomaharṣaṇa (Sūta), speaking to the sages (deduced)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage-inquirer audience (implied)

Scene: A man running with a bundle of perfumes and flowers slips on a dusty path and falls; offerings scatter across the ground, foreshadowing a spiritual reversal.

G
Gaṇikā (courtesan)

FAQs

A sudden reversal can become the doorway to reflection; karmic consequences often interrupt adharma.

The narrative unfolds within Kedārakhaṇḍa’s Kedāra-oriented teaching frame.

None; it describes the precipitating event (a fall) that leads to inner change.