Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 36

Devanagari script

अन्येन शस्त्रेण च आहतोऽसौ वध्यः कदाचिन्न भवत्ययं तु । तस्माच्च देवेश वधार्थमस्य कुरु प्रयत्नं नमुचेर्दुरात्मनः

Transliteration

anyena śastreṇa ca āhato'sau vadhyaḥ kadācinna bhavatyayaṃ tu | tasmācca deveśa vadhārthamasya kuru prayatnaṃ namucerdurātmanaḥ

Translation

Jika dipukul dengan senjata lain, dia tidak akan pernah terbunuh. Oleh itu, wahai Raja segala dewa, berusahalah untuk membunuh Namuci yang berjiwa jahat itu.

Word by Word

• अन्येन: by another
• अन्येन: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: anya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (instr. sg.)

• शस्त्रेण: with a weapon
• शस्त्रेण: Karaṇa (Instrument)
• Type: Noun
• Root: śastra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (instr. sg.)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• आहतः: struck
• आहतः: Kartā (Subject, qualifier)
• Type: Adjective
• Root: ā-hata (प्रातिपदिक; हन् धातोः क्त, आ-उपसर्ग)
• Form: कृदन्त (हन् धातोः क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (nom. sg.)

• असौ: that one (he)
• असौ: Kartā (Subject)
• Type: Noun
• Root: asau (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (nom. sg.)

• वध्यः: killable / to be slain
• वध्यः: Kartā (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: vadhya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)

• कदाचित्: ever / at any time
• कदाचित्: Kāla-adhikaraṇa (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: kadācit (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (indefinite temporal adverb)

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negative particle)

• भवति: becomes / is
• भवति: Kriyā (Action)
• Type: Verb
• Root: bhū (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन (3rd sg. pres.)

• अयम्: this one
• अयम्: Kartā (Subject)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (nom. sg.)

• तु: but
• तु: Virodha (Contrast marker)
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक अव्यय (adversative particle)

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Reason)
• Type: Indeclinable
• Root: tasmāt (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तस्मात्-इत्यव्ययप्रयोगः; अपादानार्थे (ablatival adverb: therefore/from that)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• देवेश: O lord of the gods
• देवेश: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: deva-īśa (प्रातिपदिक; देव + ईश)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः) (voc. sg.)

• वधार्थम्: for the killing
• वधार्थम्: Prayojana (Purpose)
• Type: Noun
• Root: vadha-artha (प्रातिपदिक; वध + अर्थ)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (वधस्य अर्थः = हेतु/प्रयोजनम्) (acc. sg.)

• अस्य: of him
• अस्य: Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (gen. sg.)

• कुरु: do / make
• कुरु: Kriyā (Action)
• Type: Verb
• Root: kṛ (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन (2nd sg. impv.)

• प्रयत्नम्: effort
• प्रयत्नम्: Karman (Object)
• Type: Noun
• Root: prayatna (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (acc. sg.)

• नमुचेः: of Namuci
• नमुचेः: Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: namuci (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (gen. sg.)

• दुरात्मनः: of the evil-souled (one)
• दुरात्मनः: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: dur-ātman (प्रातिपदिक; दुर् + आत्मन्)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (दुष्ट आत्मा यस्य) (gen. sg.)

Speaker

Ākāśavāṇī (divine voice) addressing Indra

Visual Art Cues

Scene: The celestial voice emphasizes: no other weapon can kill Namuci; therefore Indra must exert himself with the specific method—turning indecision into focused resolve.

Characters & Entities

• Indra (Deveśa)
• Namuci

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma may appear unassailable due to protections and loopholes; perseverance guided by divine wisdom restores balance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No named holy site is praised in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.