Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 172

Devanagari script

इंद्रमायांतमालोक्य वृत्रो बलवतां वरः । उवाच प्रहसन्वाक्यं सर्वेषां श्रृण्वतामपि

Transliteration

iṃdramāyāṃtamālokya vṛtro balavatāṃ varaḥ | uvāca prahasanvākyaṃ sarveṣāṃ śrṛṇvatāmapi

Translation

Melihat Indra datang mendekat, Vṛtra—yang terunggul di antara para perkasa—berkata sambil tertawa, dengan kata-kata yang didengar oleh semua yang hadir.

Word by Word

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• आयान्तम्: coming, approaching
• आयान्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आ-या (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘इन्द्रम्’ इति विशेषण

• आलोक्य: having seen
• आलोक्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: आ-लोक् (धातु) + ल्यप् (क्त्वान्त/अव्ययीभाव)
• Form: क्त्वान्त (ल्यप्) अव्यय; पूर्वकालिक क्रिया—‘दृष्ट्वा’

• वृत्रः: Vṛtra
• वृत्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• बलवताम्: of the strong (ones)
• बलवताम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: बलवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (समूहार्थे), षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन

• वरः: the best
• वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘वृत्रः’ इति विशेषणभावे

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• प्रहसन्: laughing
• प्रहसन्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र-हस् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; प्रथमा एकवचन पुंलिङ्ग; क्रियाविशेषणरूपे—‘हसन्’

• वाक्यम्: a statement, words
• वाक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• शृण्वताम्: of (those) listening
• शृण्वताम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: श्रु (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; ‘सर्वेषाम्’ इति विशेषण/सम्बन्ध

• अपि: also, even
• अपि: Sambandha/Emphasis (Nipata/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle); ‘also/even’

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa per Māheśvarakhaṇḍa convention)

Visual Art Cues

Scene: Indra advances toward Vṛtra; Vṛtra, towering and unshaken, laughs and addresses the assembly; gods and asuras form a tense semicircle, weapons poised, sky charged.

Characters & Entities

• Indra
• Vṛtra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True strength is portrayed as fearlessness—Vṛtra meets the adversary with composure.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedārakhaṇḍa frames the chapter (Kedāra region), but this verse itself is narrative, not tīrtha-praise.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.