Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 171

मा प्रयाहि स्थिरो भूत्वा देवैश्च परिवारितः । एव मुक्तस्तु वृत्रेण शक्रोऽतीव रुषान्वितः । ऐरावतं समारुह्य ययौ वृत्रजिघांसया

mā prayāhi sthiro bhūtvā devaiśca parivāritaḥ | eva muktastu vṛtreṇa śakro'tīva ruṣānvitaḥ | airāvataṃ samāruhya yayau vṛtrajighāṃsayā

“Janganlah pergi; berdirilah teguh,” demikianlah, dikelilingi para dewa. Setelah dilepaskan oleh Vṛtra, Śakra (Indra) yang diliputi murka yang amat dahsyat menaiki Airāvata lalu berangkat, berniat membunuh Vṛtra.

माdo not
मा:
Pratishedha (Prohibition/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (prohibitive particle)
प्रयाहिgo forth, depart
प्रयाहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + या (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
स्थिरःsteady, firm
स्थिरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; (त्वम्) इति विशेषण
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकाल
देवैःby/with the gods
देवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
परिवारितःsurrounded
परिवारितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि + वृ (धातु) + वारित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; (त्वम्) इति विशेषण
एवम्thus
एवम्:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)
मुक्तःreleased, freed
मुक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुच् (धातु) + मुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; (शक्रः) इति विशेषण
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (particle: but/indeed)
वृत्रेणby Vṛtra
वृत्रेण:
Karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अतीवexceedingly
अतीव:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formपरिमाण/तीव्रतावाचक-अव्यय (intensifier adverb)
रुषान्वितःfilled with anger
रुषान्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरुषा (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; (शक्रः) इति विशेषण; समासः—रुषया अन्वितः (endowed with anger)
ऐरावतम्Airāvata (elephant)
ऐरावतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऐरावत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
समारुह्यhaving mounted
समारुह्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + रुह् (धातु)
Formल्यप्/क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकाल
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
वृत्रजिघांसयाwith the desire to slay Vṛtra
वृत्रजिघांसया:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक) + जिघांसा (प्रातिपदिक; desiderative noun from हन्)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; हेतौ/प्रयोजने (by reason of/with the desire); समासः—वृत्रं जिघांसया (with desire to kill Vṛtra)

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa per Māheśvarakhaṇḍa convention)

Tirtha: Kedāra-kṣetra (narrative setting)

Type: kshetra

Scene: Indra, surrounded by gods, is urged to stand firm; released from Vṛtra’s speech, he flares with anger, mounts the white elephant Airāvata, and charges forth to kill Vṛtra.

V
Vṛtra
I
Indra (Śakra)
A
Airāvata
D
Devas

FAQs

Resolve and steadiness are praised; even divine power is shown acting through determined effort.

The broader passage belongs to Kedārakhaṇḍa (Kedāra region), though this verse narrates a cosmic battle episode rather than a site-description.

None in this verse.