Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kedara Khanda›Adhyaya 15›Shloka 86
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 86

Devanagari script

शापोक्तिमात्रतो राजा पतितो ब्राह्मणस्य हि । तत्रैवाजगरो भूत्वा विप्रशापो दुरत्ययः

Transliteration

śāpoktimātrato rājā patito brāhmaṇasya hi | tatraivājagaro bhūtvā vipraśāpo duratyayaḥ

Translation

Baru sahaja sumpah itu terucap, raja pun rebah di hadapan brahmana. Di situ juga baginda menjadi ular sawa; kerana sumpah brahmana sukar sekali diatasi.

Word by Word
शापोक्तिthe utterance of the curse
शापोक्ति:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक) + उक्तिः (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः: ‘शापस्य उक्तिः’; स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-एकवचन-प्रातिपदिकरूपम् (समासाङ्ग)
मात्रतःmerely, just from
मात्रतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootमात्र (प्रातिपदिक) + तसिल्
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय; ‘मात्रात्/केवलात्’ अर्थे
राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
पतितःfallen (down)
पतितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु) → पतित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (PPP/क्त), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
ब्राह्मणस्यof the Brahmin
ब्राह्मणस्य:
Sambandha (Relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
हिindeed
हि:
Sambandha-bodhaka (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
एवjust, indeed
एव:
Sambandha-bodhaka (Restriction)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (restrictive particle)
अजगरःa python
अजगरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअजगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘भवित्वा’ अर्थे
विप्रशापःa Brahmin’s curse
विप्रशापः:
Karta (Predicate nominative/विधेय)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक) + शाप (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः: ‘विप्राणां शापः’; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
दुरत्ययःhard to overcome
दुरत्ययः:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर् (उपसर्ग/अव्यय) + अत्यय (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुषः (prefixal): ‘दुर्+अत्यय’; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa tradition within Māheśvarakhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The king collapses at the brahmin’s feet as his body elongates and thickens into a python on the spot; attendants recoil; Agastya stands firm, the curse fulfilled instantly.

Characters & Entities
N
Nahūṣa
A
Agastya
B
Brāhmaṇa/Vipra

FAQs

Karmic consequence can be immediate when grave disrespect is shown to the righteous; humility safeguards spiritual and worldly welfare.

No particular tīrtha is mentioned in this verse; it concludes a moral episode situated within the Kedārakhaṇḍa context.

None.

←Previous Verse
Next Verse→