Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3

नाडीजंघ उवाच । यदर्थं वयमायातास्तन्न सिद्धं महामते । कार्यं तन्मरणं नूनं त्रयाणामप्युपागतम्

nāḍījaṃgha uvāca | yadarthaṃ vayamāyātāstanna siddhaṃ mahāmate | kāryaṃ tanmaraṇaṃ nūnaṃ trayāṇāmapyupāgatam

Nāḍījaṅgha berkata: “Tujuan kita datang belum tercapai, wahai yang amat bijaksana. Kini ‘tugas’ itu sendiri pasti telah berubah menjadi maut yang menimpa kita bertiga.”

नाडी-जंघःNāḍījaṅgha
नाडी-जंघः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootनाडी (प्रातिपदिक) + जंघा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (नाम)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यत्that which
यत्:
Karma (Object of ‘came for’/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
अर्थम्purpose
अर्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वयम्we
वयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
आयाताःhave come
आयाताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ+√या (धातु)
Formकृत्-प्रत्यय: क्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘having come’ (predicate with वयम्)
तत्that
तत्:
Karta (Subject of सिद्धम्/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
सिद्धम्accomplished
सिद्धम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√सिध् (धातु)
Formकृत्-प्रत्यय: क्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘accomplished’
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहामति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारयः (महान् मतिः यस्य)
कार्यम्the task
कार्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक; √कृ से यत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (referring back: that)
मरणम्death
मरणम्:
Karta (Predicate nominal/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमरण (प्रातिपदिक; √मृ से भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समानाधिकरण (apposition to कार्यम्)
नूनम्surely
नूनम्:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (certainly)
त्रयाणाम्of the three
त्रयाणाम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी, बहुवचन; संख्या-शब्द (of the three)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चय-निपात (also/even)
उपागतम्has come upon/has befallen
उपागतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप+आ+√गम् (धातु)
Formकृत्-प्रत्यय: क्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘has come/has befallen’ (agreeing with कार्यम्)

Nāḍījaṅgha

Listener: Purūhūta

Scene: Nāḍījaṅgha speaks with alarm: three companions stand at a crossroads or near a darkening grove; the atmosphere suggests impending death, with tense postures and shadowed surroundings.

N
Nāḍījaṅgha

FAQs

When dharmic aims remain unfinished, life feels precarious; the verse stresses urgency, responsibility, and steadfastness in purpose.

No tīrtha is referenced; the verse focuses on the companions’ predicament.

None; it is a lament and warning within the dialogue.