Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 67

सास्त्राभ्यासस्ततो ज्ञानं शौचमिंद्रियनिग्रहः । धर्मक्रियात्मचिंता च सात्त्विकं गुण लक्षणम्

sāstrābhyāsastato jñānaṃ śaucamiṃdriyanigrahaḥ | dharmakriyātmaciṃtā ca sāttvikaṃ guṇa lakṣaṇam

Pengajian śāstra, lalu lahirnya jñāna; kesucian; pengekangan indera; pelaksanaan kewajipan dharma; serta renungan tentang Ātman—itulah tanda-tanda guṇa sāttvika.

शास्त्राभ्यासःstudy/practice of scriptures
शास्त्राभ्यासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशास्त्र + अभ्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—शास्त्रस्य अभ्यासः (षष्ठी-तत्पुरुष)
ततःthereafter
ततः:
Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/हेतुवाचक अव्यय (then/thereafter/from that)
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शौचम्purity, cleanliness
शौचम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशौच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इन्द्रियनिग्रहःrestraint of the senses
इन्द्रियनिग्रहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्रिय + निग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—इन्द्रियाणां निग्रहः (षष्ठी-तत्पुरुष)
धर्मक्रियात्मचिंताreflection centered on righteous action
धर्मक्रियात्मचिंता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म + क्रिया + आत्मन् + चिंता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-समासः (तत्पुरुष-श्रृङ्खला): धर्मस्य क्रिया; तस्य आत्मा/स्वरूपः; तद्विषया चिंता
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
सात्त्विकम्sattvic
सात्त्विकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसात्त्विक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (लक्षणम्)
गुणof (a) guṇa
गुण:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (गुणस्य इति अर्थे; छान्दस/प्रयोग-लोपः)
लक्षणम्characteristic
लक्षणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced, Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Scene: A serene study-and-worship tableau: scriptures on a stand, a clean water pot, a rosary, and a meditator; six symbols arranged like petals around a central lamp of knowledge.

FAQs

Sattva is recognized by disciplined learning, purity, sense-restraint, dharmic action, and sustained self-inquiry.

No tīrtha is mentioned; the verse defines sāttvic virtues applicable to all sacred paths.

No single ritual is mandated; it emphasizes daily disciplines—śāstra-study, śauca, and indriya-nigraha—as the sāttvic regimen.