Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 11

त्रिष्वेतेष्वथ भुक्तेषु ततो वैषुवतीं गतिम् । प्रयाति सविता कुर्वन्नहोरात्रं च तत्समम्

triṣveteṣvatha bhukteṣu tato vaiṣuvatīṃ gatim | prayāti savitā kurvannahorātraṃ ca tatsamam

Apabila tiga rasi itu telah dilalui, Savitṛ mencapai gerak vaishuvatī (ekuinoks); lalu baginda menjadikan siang dan malam sama ukurannya.

triṣuin/among the three
triṣu:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Roottri (त्रि संख्याप्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; संख्याविशेषण
eteṣuin these
eteṣu:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootetad (एतद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; सर्वनाम
athathen
atha:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर/प्रस्तावार्थ (then/now)
bhukteṣuwhen (they are) traversed/consumed
bhukteṣu:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeVerb
Rootbhuj (भुज् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP) ‘भुक्त’, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; लोकेटिव-अब्सोल्यूट (सप्तमी-सम्बन्ध)
tataḥthereafter
tataḥ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमार्थ (thereafter)
vaiṣuvatīmequinox-related (vaiṣuvatī)
vaiṣuvatīm:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvaiṣuvatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (गतिम्)
gatimcourse/motion
gatim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
prayātiproceeds/attains
prayāti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + yā (या धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
savitāthe Sun
savitā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsavitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
kurvanmaking/causing
kurvan:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ahaḥ-rātramday and night
ahaḥ-rātram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootahaḥ + rātra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (day and night as a pair)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
tat-samamequal to that (i.e., equal)
tat-samam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad + sama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘तत्समम्’ = तेन समम् (तृतीया-तत्पुरुष/अव्ययीभावसदृश प्रयोग)

Lomaharṣaṇa Sūta (deduced; Māheśvarakhaṇḍa narration to sages)

Tirtha: Vaiṣuvata-kāla (equinox time-tīrtha)

Type: kshetra

Scene: A zodiac wheel with Sūrya at the equinoctial axis; scales or symmetrical halves showing equal day and night; horizon line with identical sunlit and moonlit portions.

S
Savitṛ
V
Vaiṣuvata (equinox)
A
Ahorātra

FAQs

Equilibrium is a divine principle; the equinox symbolizes balance that dharmic life should emulate.

No specific site; the verse explains a universal astronomical-sacral principle.

No explicit prescription; equinoxes often serve as auspicious markers for snāna, dāna, and vrata in broader tradition.