Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 150

स्मरात्मानं यदर्थं त्वमुत्पन्नोऽसि महेश्वरात् । साधूनां पालनार्थाय दुष्टसंहरणाय च । सुरविप्रकृते जन्म जीवितं च महात्मनाम्

smarātmānaṃ yadarthaṃ tvamutpanno'si maheśvarāt | sādhūnāṃ pālanārthāya duṣṭasaṃharaṇāya ca | suraviprakṛte janma jīvitaṃ ca mahātmanām

Ingatlah tujuan dirimu—mengapa engkau lahir daripada Maheśvara: untuk melindungi orang suci dan memusnahkan yang durjana. Demi kesejahteraan para dewa dan para brāhmaṇa, kelahiran bahkan kehidupan para mahātma pun dipersembahkan.

स्मरremember
स्मर:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम् (singular); परस्मैपदम्
आत्मानम्yourself
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचनम् (singular)
यत्-अर्थम्for what purpose
यत्-अर्थम्:
Hetu/Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootयत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-समासः; ‘यस्य अर्थः’ इति (for which purpose)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-प्रयोगे संबद्धः; प्रथमा (Nominative/1st), एकवचनम् (singular)
उत्पन्नःborn, arisen
उत्पन्नः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउत् + √पद्/पद् (धातु) → उत्पन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (past participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; ‘त्वम्’ इत्यस्य विशेषणम्
असिare
असि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्
महेश्वरात्from Maheśvara (Śiva)
महेश्वरात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचनम्
साधूनाम्of the good people
साधूनाम्:
Sambandha (Relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसाधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचनम् (plural)
पालन-अर्थायfor protection
पालन-अर्थाय:
Sampradana/Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपालन (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, चतुर्थी (Dative/4th), एकवचनम्; प्रयोजनार्थे (for the purpose)
दुष्ट-संहरणायfor the destruction of the wicked
दुष्ट-संहरणाय:
Sampradana/Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक) + संहरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, चतुर्थी, एकवचनम्; प्रयोजनार्थे
and
:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
सुर-विप्र-कृतेfor the sake of gods and brāhmaṇas
सुर-विप्र-कृते:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootसुर (प्रातिपदिक) + विप्र (प्रातिपदिक) + कृते (कृदन्त/अव्यय)
Form‘कृते’ इति हेत्वर्थक-अव्ययम् (for the sake of); समासः—सुरविप्रयोः कृते
जन्मbirth
जन्म:
Karta/Predicate-noun (विधेय)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचनम्
जीवितम्life
जीवितम्:
Karta/Predicate-noun (विधेय)
TypeNoun
Rootजीवित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
and
:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
महात्मनाम्of great souls
महात्मनाम्:
Sambandha (Relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी, बहुवचनम्

Keśava (Viṣṇu)

Listener: Skanda (implied)

Scene: An elder deity/guide admonishes Skanda to remember his divine mandate: protect sādhus and destroy the wicked; the cosmic order (dharma) stands behind him like a standard.

S
Skanda
M
Maheśvara (Śiva)
S
Sādhus
D
Duṣṭas
S
Suras (Devas)
V
Vipras (Brahmins)

FAQs

Incarnation and power are justified by service to dharma—protecting the good and restraining destructive forces.

No specific sacred geography is cited; the verse teaches the universal puranic mission of divine embodiment.

None; it is an ethical-theological reminder of duty (dharma) rather than a rite.