Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 54

Devanagari script

इति संचिंत्य मुदितो रुचिं भार्यामथाब्रवुम् । रुचे त्वया समायुक्तो महीसागगरसंगमम्

Transliteration

iti saṃciṃtya mudito ruciṃ bhāryāmathābravum | ruce tvayā samāyukto mahīsāgagarasaṃgamam

Translation

Setelah berfikir demikian, aku menjadi gembira lalu berkata kepada isteriku, Ruci: “Ruci, bersama engkau aku akan pergi ke pertemuan Mahī dengan lautan.”

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)

• संचिन्त्य: having reflected
• संचिन्त्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् + चिन्त् (धातु), ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: अव्ययीभाव-रूपेण कृदन्तम्; क्त्वान्त/ल्यपन्त (absolutive/gerund)

• मुदितः: gladdened
• मुदितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मुदित (मुद्-धातु, क्त-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्

• रुचिम्: Ruci (name)
• रुचिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुचि (प्रातिपदिक; स्त्रीलिङ्ग)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; व्यक्तिनाम

• भार्याम्: wife
• भार्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Sequencer/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरबोधक-अव्यय (then/now)

• अब्रवीत्: said/spoke
• अब्रवीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• रुचे: O Ruci
• रुचे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: रुचि (प्रातिपदिक; स्त्रीलिङ्ग)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• त्वया: by you/with you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• समायुक्तः: joined/associated
• समायुक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम् + युज् (धातु), क्त-प्रत्यय (समायुक्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्

• महीसागर-संगमम्: the confluence of land and sea (seashore)
• महीसागर-संगमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक) + सागर (प्रातिपदिक) + संगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (मही-समुद्रयोः संगमः)

Speaker

Narrator (husband speaking to his wife Ruci)

Characters & Entities

• Ruci
• Mahī (river)
• Sāgara (ocean)
• Mahī-sāgara-saṅgama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Righteous resolve is strengthened when householders pursue dharma together—pilgrimage and duty become shared commitments.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mahī-sāgara-saṅgama, the famed meeting of the Mahī river with the ocean.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse frames a tīrtha-yātrā (pilgrimage); implied aims include purification and Pitṛ offerings at the sacred confluence.