Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10

Devanagari script

ज्ञात्वा गतां गिरिसुतां पितुर्वैरमनुस्मरन् । आडिर्नाम बकभ्राता रहस्यांतरप्रेक्षकः

Transliteration

jñātvā gatāṃ girisutāṃ piturvairamanusmaran | āḍirnāma bakabhrātā rahasyāṃtaraprekṣakaḥ

Translation

Setelah mengetahui bahawa Puteri Gunung telah pergi, sambil mengingati permusuhan ayahnya, muncullah seorang bernama Āḍi—saudara Baka—yang mengintip rahsia dari dalam.

Word by Word

• ज्ञात्वा: having known
• ज्ञात्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• गताम्: gone
• गताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• गिरिसुताम्: the daughter of the mountain (Pārvatī)
• गिरिसुताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक) + सुता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (गिरेः सुता)

• पितुः: of (his) father
• पितुः: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• वैरम्: enmity
• वैरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वैर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• अनुस्मरन्: remembering
• अनुस्मरन्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: अनु- (उपसर्ग) + स्मृ (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• आडिः: Āḍi
• आडिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आडि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; व्यक्तिनाम (proper noun)

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: निपात (particle) — ‘named/called’

• बकभ्राता: brother of Baka
• बकभ्राता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बक (प्रातिपदिक) + भ्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (बकस्य भ्राता)

• रहस्य: of a secret
• रहस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: रहस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• अन्तर: inner
• अन्तर: Sambandha (Compound-member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासपूर्वपद (within compound)

• प्रेक्षकः: one who watches secrets / spy
• प्रेक्षकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्र- (उपसर्ग) + ईक्ष् (धातु) → प्रेक्षक (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कृदन्त-प्रातिपदिक (ण्वुल्/अक-प्रत्ययान्त agent noun); तत्पुरुषसमासः (रहस्य-अन्तर-प्रेक्षकः = secret-inner-observer)

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa)

Visual Art Cues

Scene: A shadowy asura (Āḍi) concealed behind rocks/trees, eyes fixed toward the tapas-performing Girisutā; visual emphasis on secrecy and intent.

Characters & Entities

• Girisutā (Pārvatī)
• Āḍi
• Baka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Unresolved hostility (vaira) drives harmful intent; dharma warns that inner enmity becomes outward action.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; the verse introduces an antagonist figure in the narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is narrative characterization (enmity, spying).