Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 86

वेधाः श्रुतीरितैर्मं त्रैर्मूर्तिमद्भिरुपस्थितैः । मूर्तमग्निं जुहाव त्रिः परिक्रम्य च तं हरः

vedhāḥ śrutīritairmaṃ trairmūrtimadbhirupasthitaiḥ | mūrtamagniṃ juhāva triḥ parikramya ca taṃ haraḥ

Kemudian Vedhā (Brahmā), diiringi mantra-mantra yang seakan berwujud sebagaimana diwartakan dalam Veda, mempersembahkan korban suci tiga kali ke dalam api suci yang nyata; dan Hara (Śiva) juga mengelilingi api itu tiga pusingan.

वेधाःVedhā (Brahmā)
वेधाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवेधस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (ब्रह्मा)
श्रुति-ईरितैःuttered by the Vedas
श्रुति-ईरितैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रुति + ईरित (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषणम् (मन्त्रैः); समासः—तत्पुरुषः (श्रुत्या ईरिताः)
मन्त्रैःwith mantras
मन्त्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
मूर्ति-मत्-भिःembodied / having form
मूर्ति-मत्-भिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमूर्ति + मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषणम् (मन्त्रैः); समासः—तत्पुरुषः (मूर्तिः अस्य अस्ति)
उपस्थितैःpresent / attended
उपस्थितैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउप + स्था (धातु) → उपस्थित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषणम् (मन्त्रैः)
मूर्तम्embodied
मूर्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमूर्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (अग्निम्)
अग्निम्fire
अग्निम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
जुहावoffered (oblation)
जुहाव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहु (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद
त्रिःthrice
त्रिः:
Kriya-visheshana (Frequency/आवृत्ति)
TypeIndeclinable
Rootत्रिः (अव्यय)
Formसंख्यावाचक अव्यय (adverb of frequency)
परिक्रम्यhaving circumambulated
परिक्रम्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + क्रम् (धातु) → परिक्रम्य (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया (having circumambulated)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (and)
तम्him/that (fire)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम (अग्निम्)
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Tirtha: Vedī-agni (manifest sacred fire)

Type: kund

Scene: Brahmā (Vedhā) stands by the altar with personified mantras hovering like luminous syllabic forms; he offers oblations three times into a visible, embodied fire while Śiva circumambulates the fire three times in measured steps.

B
Brahmā (Vedhā)
Ś
Śiva (Hara)
A
Agni
Ś
Śruti (Vedas)
M
Mantras

FAQs

Even the highest deities uphold Vedic order through disciplined ritual, showing that dharma is maintained by reverence to sacred fire and mantra.

No specific tīrtha is named in this verse; the focus is on the sanctity of yajña and Agni as a universal sacred locus.

Offering oblations into the manifest fire and performing three circumambulations (parikramā) of the sacred fire.