Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 27
Devanagari script
धनदो निदिभिर्युक्तः समीपस्थस्ततोऽभवत् । स शूलपाणिर्विश्वात्मा संचचाल ततो हरः
Transliteration
dhanado nidibhiryuktaḥ samīpasthastato'bhavat | sa śūlapāṇirviśvātmā saṃcacāla tato haraḥ
Translation
Kemudian Dhanada (Kubera), bersama para Nidhi, datang berdiri berdekatan. Maka Hara—pemegang trisula, Jiwa alam semesta—pun berangkat.
Word by Word
धनदःDhanada (Kubera)
धनदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधनद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः धन + द (उपपद-तत्पुरुषः: ‘giver of wealth’, Kubera)
निधिभिःwith treasures
निधिभिः:
Sahakari/Karana (Accompaniment/Instrument)
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन
युक्तःendowed, accompanied
युक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘endowed/connected’
समीपस्थःstanding nearby
समीपस्थः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसमीप + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः समीप + स्थ (तत्पुरुषः: ‘standing near’), धनदः इति विशेषणम्
ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक: ‘then’)
अभवत्became, was
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
शूलपाणिःthe trident-handed one
शूलपाणिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशूल + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः शूल + पाणि (तत्पुरुषः: ‘having a trident in hand’)
विश्वात्माthe universal self
विश्वात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः विश्व + आत्मन् (तत्पुरुषः: ‘whose self is the universe’ / ‘universal self’)
संचचालmoved forth, set out
संचचाल:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + चल् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गः सम्-
ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक: ‘then’)
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative style)
Characters & Entities
D
Dhanada (Kubera)N
NidhisH
Hara (Śiva)FAQs
Even wealth and its powers (Kubera and the Nidhis) stand in attendance to the Supreme—Śiva as Viśvātmā—teaching detachment and the primacy of the divine.
No specific location is named; the verse contributes to the grandeur (mahātmya-tone) of the divine assembly.
None; the focus is on the cosmic hierarchy and auspicious movement of Hara.