Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 48

भ्रामयामास चातीव वेगेन च गजासुरम् । दृष्ट्वाश्रमातुरं दैत्यं किंचिच्च्यावितजीवितम्

bhrāmayāmāsa cātīva vegena ca gajāsuram | dṛṣṭvāśramāturaṃ daityaṃ kiṃciccyāvitajīvitam

Dengan daya yang amat besar, dia memutar Gajāsura dengan laju; melihat raksasa itu tertekan oleh keletihan, tenaga hayatnya sudah tergoncang dan kian terlucut.

bhrāmayāmāsamade (him) whirl
bhrāmayāmāsa:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhram (धातु) (णिच् causative)
Formलिट्/लुङ्-सम्भाव्य रूप (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन — causative ‘he made (him) whirl/spin’
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक) — conjunction ‘and’
atīvaexceedingly
atīva:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootatīva (अव्यय)
Formअव्यय (तीव्रतावाचक क्रियाविशेषण) — ‘exceedingly’
vegenawith speed, by force
vegena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvega (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन — करण
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक)
gaja-asuramGajāsura (the elephant-demon)
gaja-asuram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgaja (प्रातिपदिक) + asura (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — कर्म; समासः कर्मधारय (गजः इव/गजरूपः असुरः)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) — ‘having seen’
śrama-āturamdistressed by fatigue
śrama-āturam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśrama (प्रातिपदिक) + ātura (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — विशेषण; समासः तत्पुरुष (श्रमेन आतुरः)
daityamthe demon
daityam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — कर्म
kiṃcitslightly, somewhat
kiṃcit:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkiṃcit (अव्यय/सर्वनाम-नपुंसक)
Formअव्यय (परिमाण/अल्पतावाचक) — ‘a little, somewhat’
cyāvita-jīvitamwhose life was shaken/near to leaving (near death)
cyāvita-jīvitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootcyāvita (√cyu/√cyav धातु, कृदन्त) + jīvita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — विशेषण (दैत्यं); समासः तत्पुरुष (च्यावितं जीवितं यस्य/यत्)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages

Scene: Bhairava spins Gajāsura with tremendous speed; the demon’s eyes glaze with exhaustion, limbs slackening as prāṇa falters; the battlefield blurs into a vortex around the rotating bodies.

G
Gajāsura
K
Kapālī

FAQs

Adharma loses strength when confronted by the unwavering force of the Divine; fatigue symbolizes the collapse of ego.

No tīrtha is named in this verse.

None is mentioned.