Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 35
Devanagari script
तच्छ्रुत्वा देवराजः स निमीलितविलोचनः । बृहस्पतिमुवाचेदं वाक्यं काले महामतिः
Transliteration
tacchrutvā devarājaḥ sa nimīlitavilocanaḥ | bṛhaspatimuvācedaṃ vākyaṃ kāle mahāmatiḥ
Translation
Mendengar itu, raja para dewa pun memejamkan mata, tenggelam dalam renungan. Lalu yang bijaksana, tepat pada waktunya, berkata demikian kepada Bṛhaspati.
Word by Word
तत्that (report)
तत्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मरूपेण (object of श्रुत्वा)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया
देवराजःking of the gods (Indra)
देवराजः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + राज (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां राजा)
सःhe
सः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (apposition)
निमीलितविलोचनःwith eyes closed
निमीलितविलोचनः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनि + मील् (धातु) + विलोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (निमीलित) + षष्ठी-तत्पुरुषः (निमीलिते विलोचने यस्य) — बहुव्रीहिवत् विशेषण-प्रयोगः
बृहस्पतिम्Bṛhaspati
बृहस्पतिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
इदम्this
इदम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootइदं (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (वाक्यम्)
वाक्यम्speech/words
वाक्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
कालेat the time
काले:
अधिकरण (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समयवाचक (temporal locative)
महामतिःgreat-minded
महामतिः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहामति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महान् मतिः यस्य/महती मतिः) — विशेषणम् (देवराजः)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages
Visual Art Cues
Scene: Indra, hearing the alarming report, closes his eyes in concentrated thought; the assembly quiets; Bṛhaspati stands nearby, attentive, ready to advise.
Characters & Entities
I
Indra (Devarāja)B
BṛhaspatiFAQs
Dhārmic action begins with inner composure and wise counsel; leadership is strengthened by reflection and guidance from the guru.
No tīrtha is referenced; the focus is Indra’s response within the celestial assembly.
None.