Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 26

शवं दृष्ट्वा च तैर्न्यस्तं संवर्तो वै न्यवर्तत । क्षुत्परीतोऽपि तं ज्ञात्वा ययुस्तमनु शीघ्रगम्

śavaṃ dṛṣṭvā ca tairnyastaṃ saṃvarto vai nyavartata | kṣutparīto'pi taṃ jñātvā yayustamanu śīghragam

Melihat mayat yang diletakkan oleh mereka, Saṃvarta benar-benar berpaling kembali. Walaupun mereka disiksa kelaparan, mereka mengenalinya lalu segera mengejar di belakangnya ketika dia bergerak pantas.

शवम्corpse
शवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Sambandha (पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund)
and
:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
तैःby them
तैः:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
न्यस्तम्placed/laid down
न्यस्तम्:
Sambandha (विशेषण)
TypeVerb
Rootनि-√अस्/न्यस् (धातु) + क्त (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया/प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘शवम्’ विशेषणम्
संवर्तःSaṃvarta
संवर्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंवर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
वैindeed
वै:
Sambandha/Modifier (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्ययम् (emphatic particle)
न्यवर्ततturned back/returned
न्यवर्तत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√वृत् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
क्षुत्परीतःafflicted by hunger
क्षुत्परीतः:
Sambandha (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षुत् (प्रातिपदिक) + परीत (√इ + क्त, उपसर्ग परि-)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (क्षुत्-परितः = hunger-surrounded), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘संवर्तः’ विशेषणम्
अपिeven
अपि:
Sambandha/Modifier (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चय-अव्ययम् (even/also)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
ज्ञात्वाhaving known/recognized
ज्ञात्वा:
Sambandha (पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√ज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund)
ययुःwent
ययुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अनुafter; following
अनु:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय/उपसर्गवत्)
Formअनुगमनार्थक-अव्ययम् (postposition/adverb: ‘after/following’)
शीघ्रगम्the swift-moving one
शीघ्रगम्:
Sambandha (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशीघ्र (अव्यय/प्रातिपदिक) + ग (√गम् + अच्)
Formकर्मधारयः (शीघ्रः गः = swift-goer), पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘तम्’ विशेषणम्

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Tirtha: Vārāṇasī (Kāśī)

Type: kshetra

Scene: On a road near Kāśī, the seekers place a corpse as a deliberate obstacle; Saṃvarta, seeing it, abruptly turns back. The seekers—though hungry and strained—recognize him and rush after his swift stride.

S
Saṃvarta
V
Vārāṇasī (context)

FAQs

Restraint and purity of conduct remain firm even under bodily pressure (like hunger)—a mark of spiritual attainment.

Kāśī/Vārāṇasī continues as the sanctified environment for this test and encounter.

No rite; it narrates an observational test to confirm identity.