Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 60

निजौरसेभ्योप्यधिकं रात्रिंदिवमतंद्रितम् । विनिर्जित्य हठाद्दुष्टान्प्रजेयं परिपालिता

nijaurasebhyopyadhikaṃ rātriṃdivamataṃdritam | vinirjitya haṭhādduṣṭānprajeyaṃ paripālitā

“Bahkan melebihi anak-anak kandung beta, siang dan malam tanpa alpa beta menjaga kerajaan ini. Dengan ketegasan menundukkan orang durjana, beta melindungi rakyat jelata.”

निजone's own
निज:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), बहुवचन; विशेषणम् (औरसेभ्यः)
औरसेभ्यःfrom (my) own sons
औरसेभ्यः:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootऔरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), बहुवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-समुच्चय/अवधारण (even/also)
अधिकम्more/excessively
अधिकम्:
Kriya-visheshana (Extent/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; परिमाणवाचक, क्रियाविशेषणवत्
रात्रिम्night
रात्रिम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; अव्ययीभावे इव कालवाचक
दिवम्day
दिवम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कालवाचक
अतन्द्रितम्without laziness, untiringly
अतन्द्रितम्:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + तन्द्रित (कृदन्त/क्त)
Formनञ्-समासपूर्वक भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत्
विनिर्जित्यhaving conquered
विनिर्जित्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवि-निर्-जि (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया
हठात्by force
हठात्:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootहठ (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): बलात्/हठेन
दुष्टान्the wicked (people)
दुष्टान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुष्ट (कृदन्त/क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त) प्रयुक्तः संज्ञावत्, पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
प्रजाthe subjects
प्रजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
इयम्this
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
परिपालिताwas protected/ruled
परिपालिता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-पाल् (धातु) → परिपालित (कृदन्त/क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय (प्रजा इयम्)

Rājā (King)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Vipra

Scene: The king recounts guarding the realm day and night, defeating wicked foes, and caring for subjects like (or more than) his own sons; the sage listens, inviting deeper evaluation.

FAQs

Kṣatra-dharma emphasizes vigilant protection of subjects; duty performed fully still may not satisfy the deeper need for spiritual merit.

The Kāśī narrative frame continues, but the verse itself does not name a specific tīrtha.

None; it describes governance and protection as duty.