Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 93

गंगेशोर्च्यस्ततो ज्ञानवाप्यां स्नानं समाचरेत् । नंदिकेशं तारकेशं महाकालेश्वरं ततः

gaṃgeśorcyastato jñānavāpyāṃ snānaṃ samācaret | naṃdikeśaṃ tārakeśaṃ mahākāleśvaraṃ tataḥ

Sesudah memuja Gaṅgeśa, hendaklah mandi suci di Jñānavāpī. Kemudian pujalah Nandikeśa, Tārakeśa, dan seterusnya Mahākāleśvara.

गङ्गेशःGaṅgeśa
गङ्गेशः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगङ्गा + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
उर्च्यःis to be worshipped
उर्च्यः:
Predicate (Vidhi/विधेय)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formयत्-प्रत्ययान्त (gerundive/भाव्य), ‘अर्च्यः’ = to be worshipped
ततःthen
ततः:
Adverbial (Kāla/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रमवाचक-अव्यय (then)
ज्ञानवाप्याम्in the Jñāna-vāpī (well of knowledge)
ज्ञानवाप्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootज्ञान + वापी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
समाचरेत्should perform
समाचरेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नन्दिकेशम्Nandikeśa
नन्दिकेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनन्दि + केश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तारकेशम्Tārakeśa
तारकेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतारक + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
महाकालेश्वरम्Mahākāleśvara
महाकालेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहाकाल + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ततःthen
ततः:
Adverbial (Kāla/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रमवाचक-अव्यय (thereafter)

Skanda

Tirtha: Jñānavāpī

Type: kund

Scene: At Gaṅgeśa shrine the pilgrim offers flowers; then at the stone-lined Jñānavāpī well, the pilgrim performs snāna/ācamana; afterward, small shrines of Nandikeśa and Tārakeśa lead toward a Mahākāleśvara liṅga with flickering lamps.

G
Gaṅgeśa
J
Jñānavāpī
N
Nandikeśa
T
Tārakeśa
M
Mahākāleśvara
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Knowledge and liberation in Kāśī are supported by disciplined sacred acts—worship and purifying snāna—performed in a traditional sequence.

Jñānavāpī in Kāśī, along with nearby liṅgas such as Gaṅgeśa and Mahākāleśvara, within the Antargṛha pilgrimage.

Snāna (ritual bathing) in Jñānavāpī after worshiping Gaṅgeśa, followed by arcana to Nandikeśa, Tārakeśa, and Mahākāleśvara.