Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 82

चरिष्यंतोऽत्र परितो मुक्तिमंडपमुत्तमम् । जिताहारान्सनियमान्कामक्रोधपराङ्मुखान्

cariṣyaṃto'tra parito muktimaṃḍapamuttamam | jitāhārānsaniyamānkāmakrodhaparāṅmukhān

Mereka akan tinggal dan bergerak di sini, mengelilingi Muktimaṇḍapa yang mulia—menahan makan, berdisiplin dalam niyama, serta memalingkan diri daripada nafsu dan amarah.

चरिष्यन्तःintending to wander, about to move
चरिष्यन्तः:
Karta (Subject)
TypeVerb
Root√चर् (धातु) → चरिष्यत् (कृदन्त)
Formभविष्यत्कृदन्त (शतृ-प्राय/ भविष्यत् active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'ते' (पूर्वश्लोक) इत्यस्य विशेषणम्
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक/adverb of place)
परितःaround, all around
परितः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formअव्यय (उपसर्गार्थ/क्रियाविशेषण; 'around')
मुक्ति-मण्डपम्the liberation-pavilion (Mukti-maṇḍapa)
मुक्ति-मण्डपम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक) + मण्डप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (मुक्तेः मण्डपः)
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'मण्डपम्' इत्यस्य विशेषणम्
जित-आहारान्having conquered their diet (self-restrained in food)
जित-आहारान्:
Karma (Object; predicate accusative)
TypeAdjective
Rootजित (कृदन्त; √जि) + आहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (जितः आहारः येषाम्)
स-नियमान्with observances, disciplined
स-नियमान्:
Karma (Object; predicate accusative)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपपद) + नियम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (नियमैः सह = with disciplines)
काम-क्रोध-पराङ्मुखान्turned away from desire and anger
काम-क्रोध-पराङ्मुखान्:
Karma (Object; predicate accusative)
TypeAdjective
Rootकाम (प्रातिपदिक) + क्रोध (प्रातिपदिक) + पराङ्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (कामक्रोधयोः पराङ्मुखाः = turned away from desire and anger)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa context, typically Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Muktimaṇḍapa (within Kāśī)

Type: ghat

Scene: The four roosters now live like ascetics around the Muktimaṇḍapa: calm, restrained, moving in a sacred courtyard; the pavilion glows softly; the atmosphere is serene, with symbols of self-control (water pot, lamps, prayer beads nearby).

M
Muktimaṇḍapa
K
Kāśī-kṣetra

FAQs

Near liberation-centered tīrthas, inner discipline—restraint, niyama, and mastery over passion and anger—aligns one with mokṣa.

Muktimaṇḍapa in Kāśī, later also famed as Kukkuṭamaṇḍapa.

A vrata-like discipline: regulated diet (jitāhāra), niyamas, and renunciation of kāma and krodha.