Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 83

डमड्डमरुकव्यग्र हस्ताग्रः खंडचंद्रभृत् । तांडवाडंबररुचिः सर्वामंगल चेष्टितः

ḍamaḍḍamarukavyagra hastāgraḥ khaṃḍacaṃdrabhṛt | tāṃḍavāḍaṃbararuciḥ sarvāmaṃgala ceṣṭitaḥ

Tangan-Nya sibuk memalu gendang ḍamaru; Dia memikul bulan sabit. Bercahaya dengan keagungan tāṇḍava, setiap gerak-Nya menjadi punca segala keberkatan dan kemujuran.

ḍamaḍḍamaruka-vyagraḥintent on the ḍamaru drum
ḍamaḍḍamaruka-vyagraḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootḍamaḍḍamaruka (प्रातिपदिक; डमरु-वाद्य) + vyagra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (डमड्डमरुके व्यग्रः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
hastāgraḥthe tip/front of the hand
hastāgraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roothasta (प्रातिपदिक) + agra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (हस्तस्य अग्रः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
khaṇḍa-candra-bhṛtbearing the crescent moon
khaṇḍa-candra-bhṛt:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkhaṇḍa (प्रातिपदिक) + candra (प्रातिपदिक) + bhṛt (√bhṛ धातु, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (खंडचंद्रं बिभर्ति इति); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tāṃḍava-āḍambara-ruciḥradiant with the grandeur of the tāṇḍava
tāṃḍava-āḍambara-ruciḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottāṃḍava (प्रातिपदिक) + āḍambara (प्रातिपदिक) + ruci (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तांडवस्य आडंबररुचिः / splendid in the pomp of dance); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
sarva-amaṃgala-ceṣṭitaḥwhose deeds (ward off) all inauspiciousness
sarva-amaṃgala-ceṣṭitaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + amaṃgala (प्रातिपदिक) + ceṣṭita (√ceṣṭ धातु + kta)
Formतत्पुरुष-समास (सर्वामंगलं चेष्टितं यस्य / whose actions remove all inauspiciousness); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

A householder/elder (contextual; praising Śiva’s attributes)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: Śiva mid-tāṇḍava: one hand vigorously sounding the ḍamaru, crescent moon shining on his matted locks, body radiant with the flourish of dance; the air itself feels auspicious.

Ś
Śiva
Ḍamaru
C
Crescent Moon (Candra)
T
Tāṇḍava

FAQs

Śiva’s cosmic dance and symbols (ḍamaru, crescent moon) signify that the divine governs and transforms all states into auspiciousness.

The passage belongs to the Kāśīkhaṇḍa, celebrating Kāśī as the theatre of Śiva’s supreme presence.

No direct ritual instruction appears; the verse functions as praise (stuti) through iconographic description.