Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36

कुतोऽयं धूमसंभारो ज्वालावल्यः कुतस्त्वमूः । को वा मृत्युंजयं रुद्रं नो विद्यान्मदमोहितः

kuto'yaṃ dhūmasaṃbhāro jvālāvalyaḥ kutastvamūḥ | ko vā mṛtyuṃjayaṃ rudraṃ no vidyānmadamohitaḥ

Dari manakah timbunan asap ini, dan dari manakah rangkaian nyala api ini? Siapakah yang mabuk oleh sombong dan khayal hingga gagal mengenali Rudra, Sang Penakluk Maut?

kutaḥwhence/why
kutaḥ:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkutaḥ (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb: whence/why)
ayamthis
ayam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (इदम्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
dhūma-saṃbhāraḥthis mass/heap of smoke
dhūma-saṃbhāraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdhūma (प्रातिपदिक) + saṃbhāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (धूमस्य संभाराḥ)
jvālā-valyaḥrings/rows of flames
jvālā-valyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootjvālā (प्रातिपदिक) + valī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ज्वालानां वलयः/वल्यः)
kutaḥwhence
kutaḥ:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkutaḥ (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
tuindeed/but
tu:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-निपात (particle: but/indeed)
amūḥthose (f.)
amūḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootadas (अदस्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
kaḥwho
kaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (किम्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
or
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (particle)
mṛtyuṃ-jayamdeath-conquering
mṛtyuṃ-jayam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmṛtyu (प्रातिपदिक) + jaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (मृत्युं जयति इति) विशेषण (rudram इत्यस्य)
rudramRudra (Śiva)
rudram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
naḥof us/our
naḥ:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम (enclitic)
vidyātwould know
vidyāt:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vid (विद्) (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
mada-mohitaḥdeluded by pride
mada-mohitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootmada (प्रातिपदिक) + mohita (प्रातिपदिक; √muh क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तृतीया/हेतौ तत्पुरुष-भाव (मदेन मोहितः) क्त-प्रत्ययान्त

Skanda (narrative voice; rhetorical theological assertion)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Scene: A sky thick with smoke and looping flame-garlands; figures look upward in startled recognition as the presence of Mṛtyuñjaya-Rudra is implied behind the omens.

R
Rudra
M
Mṛtyuñjaya (epithet of Śiva)

FAQs

Pride veils spiritual perception; true wisdom recognizes Śiva as Mṛtyuñjaya, the Lord beyond death.

Within Kāśīkhaṇḍa, the teaching supports Kāśī’s fame as the city where Śiva’s death-conquering grace is especially manifest.

None explicitly; the verse points to devotion and right recognition of Rudra.