Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 21

भर्तुर्व्ययेपि वैधव्यं क्षणमात्रमपीह न । मम भावि महादेव पातिव्रत्यं च यातु मा

bharturvyayepi vaidhavyaṃ kṣaṇamātramapīha na | mama bhāvi mahādeva pātivratyaṃ ca yātu mā

Sekalipun suamiku meninggal, semoga keadaan janda tidak menimpaku di sini walau sesaat. Wahai Mahādeva, semoga pātivratya—kesetiaan suci kepada suami—tidak pernah meninggalkanku pada masa hadapan.

भर्तुःof (my) husband
भर्तुः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
व्ययेin the death (loss)
व्यये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootव्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘व्यय’ = नाश/विनाश (death, loss)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अपि-कारक-अव्ययम् (even/also)
वैधव्यम्widowhood
वैधव्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवैधव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
क्षणमात्रम्even for a mere moment
क्षणमात्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षण-मात्र (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः ‘क्षणस्य मात्रम्’ (only a moment)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअपि-कारक-अव्ययम् (even)
इहhere
इह:
Desha (Place/देश)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेश/प्रसङ्गवाचक-अव्ययम् (here/in this life)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation)
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
भाविfuture, forthcoming
भावि:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभाविन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘भावि’ = भविष्यत्/आगामि (future); अत्र ‘मम (भविष्यत्)’ इति विशेषणवत्
महादेवO Mahādeva
महादेव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा-देव (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचनम्; कर्मधारयः ‘महान् देवः’
पातिव्रत्यम्wifely fidelity, devotion to husband
पातिव्रत्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपातिव्रत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘पतिव्रता-भावः’
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक-अव्ययम्
यातुmay it go/come to pass
यातु:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
माnot (lest)
मा:
Pratishedha (Prohibition/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (prohibitive particle)

Pulomā’s daughter (Paulomī)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Sages/devotees

Scene: A devotee-woman prays to Mahādeva for unbroken saubhāgya and unwavering fidelity; the scene balances tenderness and anxiety, with Śiva’s protective presence.

M
Mahādeva (Śiva)
P
Pātivratya

FAQs

It emphasizes the puranic virtue of steadfast fidelity and seeking divine protection for auspicious household life.

The vow-and-boon narrative is situated in Kāśī-khaṇḍa, implying Kāśī’s special power to fulfill dharmic aspirations.

No ritual act is specified in this verse; it is a boon-request connected to the forthcoming vrata teaching.