Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 48

कृत्वाप्यघानामिह यः सहस्रं धर्मेश्वरं पश्यति दैवयोगात् । सहेतनो जातु स नारकीं व्यथां कथां तदीयां दिविकुर्वतेमराः

kṛtvāpyaghānāmiha yaḥ sahasraṃ dharmeśvaraṃ paśyati daivayogāt | sahetano jātu sa nārakīṃ vyathāṃ kathāṃ tadīyāṃ divikurvatemarāḥ

Walaupun seseorang telah melakukan ribuan dosa di sini, namun jika dengan ketentuan Ilahi dia beroleh darśana Dharmeśvara, dia tidak akan menanggung azab neraka; bahkan para dewa di syurga memuliakan kisah tentang Tuhan itu.

कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund: having done/committed)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि (even/also)
अघानाम्of sins
अघानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअघ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति; बहुवचन; (genitive plural: of sins)
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here/in this world)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; (accusative of measure/number)
धर्मेश्वरम्Dharmeśvara
धर्मेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः; पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
पश्यतिsees
पश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान/Present); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
दैवयोगात्by divine dispensation
दैवयोगात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootदैव + योग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (दैवेन योगः/दैवस्य योगः); पुंलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति; एकवचन; (ablative: due to divine conjunction/fate)
सहेतनःwith cause/for a reason
सहेतनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + हेतन (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (सः हेतनः); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; (having a cause/with reason)
जातुever
जातु:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootजातु (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (ever/at any time)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
नारकीम्hellish
नारकीम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनारकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; (accusative singular; qualifying व्यथाम्)
व्यथाम्pain/torment
व्यथाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्यथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
कथाम्even the mention/story
कथाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; (apposition to व्यथाम्: 'a tale/mention')
तदीयाम्of that
तदीयाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतदीय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; (qualifying कथाम्: of that/thereof)
दिविin heaven
दिवि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन; (locative: in heaven)
कुर्वतेmake/do
कुर्वते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present); प्रथमपुरुष; बहुवचन; आत्मनेपद (they do/make)
अमराःthe gods
अमराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; बहुवचन

Śiva (deduced, addressing Dharma)

Tirtha: Dharmeśvara (liṅga)

Type: kshetra

Listener: Dharma (Dharmarāja)

Scene: A burdened sinner is led by providence to behold Dharmeśvara; the shadow of hell recedes, while devas in heaven rejoice and narrate the Lord’s glory.

D
Dharmeśvara
A
Amarāḥ (gods)
N
Naraka (hell, concept)
K
Kāśī (implied)

FAQs

Dharmeśvara’s darśana is portrayed as a powerful purifier that nullifies even heavy sin and averts hellish suffering.

The sacred presence of Dharmeśvara in Kāśī (and its associated tīrtha-context in this adhyāya).

Darśana of Dharmeśvara is emphasized; no additional rite is required in this verse beyond the providential encounter.