Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 92

तत्र पाशुपता ये वै प्रणवेशार्चने रताः । तांश्च शुश्रूषयेन्नित्यं पितृबुद्ध्याति भक्तितः

tatra pāśupatā ye vai praṇaveśārcane ratāḥ | tāṃśca śuśrūṣayennityaṃ pitṛbuddhyāti bhaktitaḥ

Di sana, para bhakta Pāśupata yang tekun dalam pemujaan kepada Praṇaveśa (Tuhan Oṃkāra) hendaklah sentiasa dilayani, dengan menganggap mereka seperti bapa sendiri, dengan bhakti yang amat mendalam.

तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Locative setting/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (स्थानवाचक अव्यय/adverb of place)
पाशुपताःPāśupatas (followers of Paśupati)
पाशुपताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाशुपत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धसूचक relative pronoun
वैindeed
वै:
Sambandha/Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात/particle (emphasis)
प्रणवेश-अर्चनेin the worship of Praṇaveśa
प्रणवेश-अर्चने:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रणवेश (प्रातिपदिक) + अर्चन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः): प्रणवेशस्य अर्चने = ‘in the worship of Praṇaveśa’
रताःengaged, devoted
रताः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरत (कृदन्त; √रम् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) विशेषण
तान्them
तान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय/conjunction
शुश्रूषयेत्should serve, should attend upon
शुश्रूषयेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√शुश्रूष् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभाव/adverbial accusative (नपुंसक, द्वितीया एकवचन used adverbially)
पितृ-बुद्ध्याwith (the) fatherly attitude
पितृ-बुद्ध्या:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + बुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः): पितुः बुद्धिः = ‘with the notion of a father’
अतिvery, exceedingly
अति:
Kriya-viśeṣaṇa (Intensifier)
TypeIndeclinable
Rootअति (अव्यय)
Formउपसर्ग/particle (intensifier)
भक्तितःout of devotion
भक्तितः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; हेतौ/कारणार्थे ‘from/through devotion’

Skanda

Tirtha: Praṇaveśa (Oṃkāra-liṅga) in Kāśī

Type: kshetra

Scene: Within a Kāśī shrine-courtyard, Pāśupata devotees sit near a Praṇaveśa-liṅga; a householder/devotee offers water, flowers, and respectful attendance with a father-like reverence.

K
Kāśī (Vārāṇasī)
P
Pāśupata
P
Praṇaveśa (Oṃkāreśvara/Śiva)

FAQs

Devotion in Kāśī is perfected through humble service to Śiva’s devotees, honoring them as venerable elders.

Kāśī, with emphasis on the Praṇaveśa/Oṃkāreśvara presence worshiped there.

Nitya-śuśrūṣā—regular service and respectful attendance upon Pāśupata worshipers devoted to Praṇaveśa.