Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 88
Devanagari script
कारणं कारणानां च जगद्योनिं च तं परम् । विधिर्विलोकयांचक्रे तपसागोचरीकृतम्
Transliteration
kāraṇaṃ kāraṇānāṃ ca jagadyoniṃ ca taṃ param | vidhirvilokayāṃcakre tapasāgocarīkṛtam
Translation
Yang Tertinggi itu—sebab bagi segala sebab dan rahim jagat—Brahmā (Vidhi) menatap-Nya, setelah dijadikan dapat dicapai oleh persepsinya melalui tapas.
Word by Word
कारणम्cause
कारणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
कारणानाम्of causes
कारणानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय — समुच्चयार्थक (conjunction)
जगत्-योनिम्source of the world
जगत्-योनिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + योनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष “जगतः योनिः”
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय — समुच्चयार्थक
तम्that (one)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
परम्supreme
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विधिःVidhi (Brahmā)
विधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (ब्रह्मा)
विलोकयाम्-चक्रेhe looked upon / beheld
विलोकयाम्-चक्रे:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + लोक् (धातु)
Formपरस्मैपद, लिट् (Perfect) परिप्रयोग ‘चक्रे’ सह; प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘विलोकयाम्’ = तुमुन्/नामधातु-प्राय? (desiderative periphrasis) — अर्थः “विलोकयितुं चक्रे/विलोकयामास”
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
अगोचरी-कृतम्made imperceptible
अगोचरी-कृतम्:
Karma (Object complement/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootअगोचर (प्रातिपदिक) + कृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष “अगोचरं कृतम्” (made beyond perception)
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
Characters & Entities
B
Brahmā (Vidhi)P
Paramakāraṇa (cause of causes)FAQs
Tapas refines perception so the Supreme Cause—source of the cosmos—becomes directly knowable.
Kāśī remains the implied sacred context, presenting liberation-knowledge as its distinctive glory.
Tapas (austerity/discipline) is the implied spiritual practice, though no specific vrata or rite is detailed.