Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 61

अव्यात्सदा दरदरीं जगदीश्वरी नो नाभिं नभोगतिरजात्वथ पृष्ठदेशम् । पायात्कटिं च विकटा परमास्फिचौ नो गुह्यं गुहारणिरपानमपाय हंत्री

avyātsadā daradarīṃ jagadīśvarī no nābhiṃ nabhogatirajātvatha pṛṣṭhadeśam | pāyātkaṭiṃ ca vikaṭā paramāsphicau no guhyaṃ guhāraṇirapānamapāya haṃtrī

Semoga Jagadīśvarī sentiasa melindungi kami—sebagai Daradarī, memelihara pusat; dan sebagai Nabho-gatirajā, menjaga belakang. Semoga Dewi Vikaṭā melindungi pinggang serta pinggul yang luhur; dan semoga Guhāraṇī, pemusnah segala sial, memelihara bahagian sulit serta apāna, daya hayat yang mengalir ke bawah.

avyātmay (she) protect
avyāt:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootav (धातु)
Formलोट् (Imperative/benedictive), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular); परस्मैपद
sadāalways
sadā:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb)
daradarīmthe cleft/crease (name: Daradarī)
daradarīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdaradarī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular)
jagad-īśvarīLady of the world
jagad-īśvarī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootjagat + īśvarī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative), एकवचन (singular)
naḥfor us
naḥ:
Sampradāna/Beneficiary (for us/नः)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (genitive), बहुवचन (plural)
nābhimthe navel
nābhim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnābhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular)
nabho-gati-rajāNabhogatirajā (name)
nabho-gati-rajā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnabhas + gati + rajā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative), एकवचन (singular); (नभो-गतिः = आकाशगमनम्; तस्य रजा)
tuindeed
tu:
Nipāta (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle)
athathen / and
atha:
Nipāta (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तर/प्रसङ्गबोधक-अव्यय (particle: then/and)
pṛṣṭha-deśamthe back-region
pṛṣṭha-deśam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpṛṣṭha + deśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular)
pāyātmay (she) protect
pāyāt:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootpā (धातु)
Formलोट् (Imperative/benedictive), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular); परस्मैपद
kaṭimthe waist
kaṭim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkaṭi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular)
caand
ca:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
vikaṭāVikaṭā (name)
vikaṭā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvikaṭā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative), एकवचन (singular)
parama-āsphicauthe two buttocks (excellent)
parama-āsphicau:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootparama + āsphic (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (accusative), द्विवचन (dual); (परमे आस्फिचौ)
naḥfor us
naḥ:
Sampradāna/Beneficiary (for us/नः)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (genitive), बहुवचन (plural)
guhyamthe genital (secret part)
guhyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootguhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular)
guhāraṇiḥGuhāraṇi (name)
guhāraṇiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootguhā + araṇi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative), एकवचन (singular)
apānamapāna (downward vital air)
apānam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootapāna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular)
apāyaaway
apāya:
Nipāta (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapāya (अव्यय/उपसर्गवत्)
Formउपपद-निपात (preverbial/particle: 'away/off')
haṃtrīthe slayer
haṃtrī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roothan (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative), एकवचन (singular); कृदन्त: तृन्-प्रत्ययान्त (हन्त्री = slayer)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context, typically addressing Agastya)

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Scene: Devī Jagadīśvarī as a protective field around the pilgrim’s lower torso: Daradarī guarding the navel like a whirling protective knot; Nabho-gatirajā guarding the back with sky-like radiance; Vikaṭā stabilizing waist and hips with formidable presence; Guhāraṇi shielding the secret parts and regulating apāna, crushing misfortune beneath her feet.

J
Jagadīśvarī
D
Daradarī
N
Nabhogatirajā
V
Vikaṭā
G
Guhāraṇi

FAQs

It teaches śaraṇāgati (taking refuge) in Jagadīśvarī through aṅga-prārthanā—invoking the Devī’s names to sanctify and protect the body and vital energies.

The verse participates in the Kāśī-māhātmya atmosphere of the Kāśīkhaṇḍa, where Devī’s forms are praised as protecting presences in sacred Kāśī (Vārāṇasī), even when a single tirtha is not explicitly named in this line.

No direct injunction (snāna, dāna, vrata) is stated here; the practice implied is japa/recitation of Devī-nāmas as a protective prayer over the body and prāṇic functions (especially apāna).